داوری اردکانی: فلسفهٔ ایرانی در خدمت پیشرفت جامعه
منتشرشده: · فرهنگ و هنر · یزد

دانشگاهدیدهٔ محمدرضا سعیدآبادی دربارهٔ نقش فلسفهٔ داوری اردکانی در توسعه و تعامل فرهنگی ایران با جهان صحبت کرد. او تاکید کرد که فلسفه نهتنها دانش دانشگاهی است، بلکه ابزار کلیدی برای فهم وضعیت تاریخی و پیشرفت جامعه میباشد.
دانشگاهدیدهٔ محمدرضا سعیدآبادی در آیین نکوداشت رضا داوری اردکانی در اردکان گفت که داوری اردکانی فلسفه را نهتنها دانش دانشگاهی، بلکه تفکری دربارهٔ وضعیت تاریخی و فرهنگی انسان میداند.
سعیدآبادی اشاره کرد که داوری اردکانی همواره در پی فهم نسبت انسان و جامعه با زمانه خویش بوده است و پرسشهای بنیادین دربارهٔ توسعه، علم، فرهنگ و پیشرفت در آثار او مطرح شده است.
او به عنوان «فیلسوف فرهنگ» برای داوری اردکانی تاکید کرد که فرهنگ در نگاه او با نحوهٔ بودن انسان، افق فهم او از جهان و امکانهای تاریخی یک جامعه ارتباط دارد و در سخنرانیهایش دربارهٔ غرب، تجدد و آینده ایران، پرسشهای بنیادی دربارهٔ وضعیت فرهنگی و تاریخی جامعه ایرانی مطرح میشود.
سعیدآبادی بر ضرورت مواجهه انتقادی با اندیشههای داوری اردکانی تاکید کرد و گفت احترام واقعی به یک فیلسوف، جدی گرفتن پرسشهای او و وارد کردن اندیشهاش به گفتوگوی انتقادی و سازنده است.
او نقش داوری اردکانی در عرصه دانشگاهی و تربیت نسلهای مختلف اندیشمندان را برجسته کرد و اشاره کرد که سالهای طولانی تدریس فلسفه در دانشگاه تهران، مدیریت دانشکده ادبیات و علوم انسانی و حضور در نهادهای علمی کشور بخشی از میراث فکری اوست.
سعیدآبادی بیان کرد که سرمایه یک کشور نهتنها به منابع طبیعی محدود نمیشود؛ سرمایه فکری، قدرت اندیشیدن و توانایی گفتوگوی انتقادی نیز از مهمترین داراییهای یک مردم محسوب میشود.
او به تحولات فناوری، هوش مصنوعی و دگرگونیهای ژئوپلیتیک جهان اشاره کرد و گفت فناوری میتواند ابزارهای زندگی را تغییر دهد، اما بهتنهایی قادر نیست به پرسشهای بنیادین دربارهٔ غایت زندگی، عدالت، هویت و معنای پیشرفت پاسخ دهد؛ بنابراین وجود متفکرانی که جامعه را به تامل درباره مبانی و پیامدهای تحولات جهان فراخوانند، اهمیت دارد.
سعیدآبادی نقش داوری اردکانی در کمیسیون ملی یونسکو ایران را نیز برجسته کرد و گفت او در سالهای ۱۳۵۹ تا ۱۳۶۱ مسئولیت این کمیسیون را بر عهده داشت؛ این مسئولیت در نخستین سالهای پس از انقلاب اسلامی و در مقطعی حساس از تحولات سیاسی، اجتماعی و فرهنگی کشور بود.
او تاکید کرد که تعامل جهانی نه به معنای چشمپوشی از هویت ملی است و نه به معنای انزوای فرهنگی، بلکه میتواند بستری برای معرفی توانمندیهای ملی، گفتوگو با جهان و مشارکت در تولید دانش و فرهنگ جهانی باشد.
در پایان، سعیدآبادی پیوند فلسفه، فرهنگ و توسعه را در سه سطح توضیح داد: خودآگاهی تاریخی، ظرفیت گفتوگوی جهانی و مبنای توسعه انسانی. او گفت فلسفه برای کشورهای در حال توسعه امری تجملی نیست، بلکه ضرورت راهبردی برای خروج از توسعه تقلیدی و تقویت استقلال فکری است.