پتانسیل پایان جنگ ایران؛ سه قدرت در نشست غیرمنتظره چین
منتشرشده: · اقتصاد · اخبار جنگ

در حاشیه اجلاس اپک، سه رهبر بزرگ جهان در چین قرار است دربارهٔ جنگ ایران گفتگو کنند. هر کدام با دیدگاه متفاوتی به این موضوع مینگرند و امکان توافق وجود دارد، اما هنوز هیچ تضمینی وجود ندارد.
در حاشیه اجلاس همکاری اقتصادی آسیا و اقیانوس آرام، در شهر شنژن، پنجشنبه ۱۹ نوامبر، دیداری بین دونالد ترامپ، ولادیمیر پوتین و شی جینپینگ برنامهریزی شد. این نشست بهعنوان فرصتی برای بحث دربارهٔ جنگ ایران مطرح شد، اما هنوز دستور کار مشخصی اعلام نشده است.
تحلیلگر ژئوپلیتیک جورج فریدمن معتقد است که ایران یکی از معدود موضوعاتی است که هر سه رهبر به آن علاقهمند هستند، اما او تردید دارد که این اشتراک موضوعی کافی باشد تا اختلافات منافع را برطرف کند.
به گفتهٔ فریدمن، آمریکا میخواهد جنگ را به گونهای پایان دهد که هدفش دربارهٔ برنامه هستهای ایران تحقق یابد؛ چین به ثبات اقتصادی و کاهش اختلال در بازارهای جهانی نیاز دارد؛ و روسیه از افزایش اهمیت صادرات انرژی و تمرکز آمریکا بر خاورمیانه بهره میبرد.
فردی آگاه از برنامهریزی نشست گفته است که سه کشور بدون دستور کار از پیش توافقشده وارد جلسه میشوند؛ شیوهای غیرمعمول برای شی جینپینگ که معمولاً دیدارهای مهم خارجیاش با آمادگی دقیق برگزار میشود.
یک مقام ارشد دولت آمریکا به رویترز گفته است که واشنگتن انتظار ندارد در زمینهٔ کنترل تسلیحات هستهای توافقی حاصل شود، اگرچه تمایل ترامپ به آغاز بحث در این حوزه وجود دارد.
پس از شکست جمهوریخواهان در انتخابات میاندورهای، ترامپ ممکن است با توجه به وضعیت کنگرهای تحت کنترل دموکراتها، برای تاکید بر نقش خود در دیپلماسی جهانی، از این سفر استفاده کند.
کرت تانگ، دیپلمات پیشین آمریکایی، اظهار داشت که ترامپ احتمالاً از این سفر برای تثبیت دوباره رهبری و اقتدار خود استفاده خواهد کرد.
چین به وابستگی اقتصاد خود به بازارهای خارجی پیوند میدهد؛ افزایش هزینه انرژی و کاهش توان خرید در کشورهای واردکننده میتواند به تقاضا برای کالاهای چینی آسیب بزند. بنابراین، حتی بدون ورود مستقیم پکن به درگیری، ادامه جنگ برای اقتصاد آن هزینه دارد.
چین میخواهد از جایگاه میزبانی برای نمایش نفوذ دیپلماتیک خود استفاده کند، اما تمایل ندارد در مذاکرات صلح ایران و اوکراین نقش محوری بگیرد.
روسیه، به گفتهٔ فریدمن، از فرصتهای ناشی از اختلال در بازار انرژی بهره میبرد؛ درگیری آمریکا در خاورمیانه باعث منحرف شدن توجه واشنگتن از اروپا شده و برای روسیه فرصت فروش نفت و فرآوردههای خود فراهم میکند.
در برخی محافل روسی، نشست رهبران سه قدرت با مقایسهای با کنفرانس یالتا در سال ۱۹۴۵ همراه شده است؛ اما هنوز مشخص نیست که ایران و اوکراین بهعنوان یک معامله بزرگ مطرح خواهند شد یا نه.