دموکراتها و توان محدودسازی سیاست خارجی ترامپ در انتخابات آمریکا
منتشرشده: · بهروزرسانی: · اقتصاد

در آستانه انتخابات میاندورهای سوم نوامبر، نارضایتی از گرانی و هزینههای جنگ ایران به یکی از چالشهای جمهوریخواهان تبدیل شد و احتمال تغییر اکثریت کنگره، بحث درباره توان دموکراتها برای محدود کردن سیاست خارجی دونالد ترامپ را دوباره مطرح کرد.
در آستانه انتخابات میاندورهای سوم نوامبر، نارضایتی از گرانی و هزینههای جنگ ایران به یکی از چالشهای جمهوریخواهان تبدیل شد و احتمال تغییر اکثریت کنگره، بحث درباره توان دموکراتها برای محدود کردن سیاست خارجی دونالد ترامپ را دوباره مطرح کرد.
به نقل از تحلیلگران غیرحزبی، دموکراتها شانس قابلتوجهی برای کسب اکثریت در مجلس نمایندگان و احتمالاً سنا دارند. چنین نتیجهای میتواند پس از دو سال تسلط جمهوریخواهان، بخشی از قدرت تصمیمگیری در واشنگتن را به مخالفان رئیسجمهور بازگرداند؛ اما میزان تغییر سیاستها به ترکیب هر دو مجلس، همراهی جمهوریخواهان و واکنش کاخ سفید بستگی خواهد داشت.
جنگ ایران از موضوعاتی است که میتواند بر نتیجه انتخابات اثر بگذارد، اما حتی پیروزی دموکراتها نیز لزوماً راه روشنی برای پایان آن فراهم نمیکند. کنگره میتواند هزینه ادامه جنگ را برای دولت بالا ببرد، درباره بودجه تصمیم بگیرد و مقامها را به پاسخگویی وادار کند، در حالی که اختلاف بر سر هرمز و شروط پایان درگیری همچنان باقی بماند.
نظرسنجی تازه شورای امور جهانی شیکاگو نشان میدهد نگرانی درباره تورم، فارغ از وابستگی حزبی، از عوامل اصلی تصمیمگیری رایدهندگان آمریکایی است. در این میان، دو تصمیم سیاست خارجی دولت ترامپ، یعنی گسترش تعرفهها و آغاز جنگ با ایران، از مسیر افزایش هزینه واردات و انرژی با فشار بر بودجه خانوارها پیوند خوردهاند.
افزایش تعرفهها میتواند بخشی از هزینه واردات را به مصرفکنندگان منتقل کند. جنگ با ایران نیز با اختلال در عبور نفت از تنگه هرمز و آسیب به زیرساختهای تولید انرژی در خلیج فارس، هزینه سوخت و حملونقل را بالا برده است.
ترامپ جنگ با ایران را روز ۲۸ فوریه بدون دریافت مجوز کنگره آغاز کرد. دموکراتها از آن زمان بارها برای توقف عملیات، مگر با کسب مجوز قانونگذاران، رای دادهاند. یکی از این قطعنامهها با همراهی تعدادی از جمهوریخواهان تصویب شد، اما دولت به آن ترتیب اثر نداد.
کسب اکثریت حتی در یکی از دو مجلس، به دموکراتها امکان میدهد دستور کار جلسات و فعالیت کمیتهها را در اختیار بگیرند، مقامهای دولت را برای توضیح علنی درباره اهداف و برنامه جنگ فرا بخوانند و بر نحوه هزینهکرد بودجه نظامی نظارت بیشتری اعمال کنند.
آنها همچنین میتوانند از مخالفت با بودجههای درخواستی یا تلاش برای محدود کردن منابع عملیات، برای فشار بر رئیسجمهور استفاده کنند. با این حال، کنترل یک مجلس به معنای اختیار یکجانبه برای تصویب و اجرای چنین محدودیتهایی نیست؛ تصمیمهای بودجهای باید از مسیر توافق دو مجلس و رویارویی احتمالی با وتوی رئیسجمهور بگذرد.
در کنار این محدودیتهای سیاسی، بنبست عملی جنگ نیز مطرح است. توقف حملات آمریکا بهخودیخود اختلاف درباره عبور کشتیها از هرمز، محاصره ایران و تضمینهای مورد مطالبه تهران را حل نمیکند. خروج نیروهای آمریکایی و پذیرش کنترل مورد ادعای ایران بر تنگه، میتواند با مخالفت گسترده در واشنگتن روبهرو شود؛ تشدید حملات یا اعزام نیروی زمینی نیز هزینهها و خطرهای بیشتری دارد.
از این رو، فشار کنگره ممکن است دولت را به توضیح راهبرد، محدود کردن عملیات یا جدیتر گرفتن مذاکره وادار کند، اما برای پیشبینی پایان جنگ، همچنان باید دید تهران و واشنگتن چه توافقی را میپذیرند.
در موضوع اوکراین، زمینه همکاری دموکراتها با بخشی از جمهوریخواهان بیشتر به چشم میخورد. ترامپ با وجود حمایت بسیاری از قانونگذاران هر دو حزب از کییف، کمک مستقیم مالی و نظامی آمریکا به اوکراین را تا حد زیادی متوقف کرده است.
تصمیم اخیر دولت برای کنار گذاشتن تحریمهای گازوئیل روسیه و معاف کردن انرژی این کشور از محدودیتها، تنها چند هفته پس از امضای قانون تحریمها، به نارضایتی در کنگره دامن زده است. شماری از جمهوریخواهان نیز به این تصمیم اعتراض دارند.
اگر دموکراتها هر دو مجلس را در اختیار بگیرند، میتوانند طرح کمکهای تازه به اوکراین را در دستور کار قرار دهند. حمایت دوحزبی ممکن است امکان کسب آرای لازم برای عبور از وتوی ترامپ را فراهم کند، هرچند چنین اکثریتی باید در رایگیری شکل بگیرد.