گروسی بهنظر میرسد قطعنامه ۱۹۹۵ را فراموش کرده؛ بیطرفی آژانس در دوگانهسازی مورد سوال
منتشرشده: · اقتصاد

اسماعیل بقائی در شبکه ایکس به اظهارات رافائل گروسی، مدیر کل آژانس بینالمللی انرژی اتمی، پاسخ داد و به قطعنامه ۱۹۹۵ اشاره کرد که ایران و اسرائیل را در یک چارچوب نظارتی قرار میدهد. او تاکید کرد که دوگانهسازی آژانس، اعتبار نظام منع اشاعه را زیر سوال میبرد.
اسماعیل بقائی در شبکه ایکس اظهار کرد که رافائل گروسی، مدیر کل آژانس بینالمللی انرژی اتمی، ادعا کرده است که ایران عضو معاهده منع اشاعه است اما اسرائیل چنین وضعیتی ندارد. او افزود که این ادعا، «خلط صلاحیت حقوقی با مسئولیت و بیطرفی نهادی» است و پرسید چرا یک کشور اشغالگر و نسلکش باید از نظارت جامع خارج بماند.
بقائی اشاره کرد که گروسی ظاهراً قطعنامه تاریخی ۱۹۹۵ را فراموش کرده است. این قطعنامه، با حمایت آمریکا، روسیه و انگلیس، پیوستن همه طرفهای خاورمیانه به معاهده منع اشاعه و قرار گرفتن کلیه تاسیسات هستهای زیر نظارت جامع را مطالبه میکرد. در سال ۲۰۰۰ کنفرانس بازنگری نیز بر ضرورت پیوستن اسرائیل و پذیرش نظارت جامع تاکید کرد.
سخنگوی وزارت امور خارجه تاکید کرد که این قطعنامه بخشی از مبنای توافقی بود که تمدید نامحدود معاهده منع اشاعه را ممکن ساخت و بنابراین مسئله رژیم اسرائیل نه یک مطالبه سیاسی تازه، بلکه بخشی از تعهدات تاریخی است.
بقائی افزود که آژانس نمیتواند با استناد به این تفاوت، پرسش از ناکامی نظام منع اشاعه در تحقق جهانشمولی و نابرابری امنیت هستهای منطقه را فاقد موضوعیت اعلام کند. او اشاره کرد که معیارهای دوگانه آژانس به همینجا ختم نمیشود.
در مورد حوادث نیروگاه زاپوریژیا در اوکراین، گروسی صریحاً «هرگونه اقدام خشونتآمیز در داخل یا اطراف نیروگاه را محکوم میکنم» گفته بود. اما در مورد بمباران تاسیسات هستهای ایران توسط آمریکا و اسرائیل، او فقط اعلام کرد که تاسیسات هستهای نباید هدف حمله قرار گیرند و از محکومیت صریح عاملان حمله خودداری کرد.
بقائی نتیجهگیری کرد که وقتی برای یک مورد از «محکوم میکنم» استفاده میشود و برای مورد دیگر به «انگشت اتهام نمیگیریم» پناه میبریم، معیار دوگانه کاملاً مشهود است و این باعث اعتبارزدایی از آژانس و سست کردن پایههای نظام منع اشاعه میشود.