هدهد ویژن

ویروس شاموندا اولین بار انسانی را آلوده کرد

منتشرشده: · فناوری

ویروس شاموندا اولین بار انسانی را آلوده کرد

ویروس شاموندا که بیش از شصت سال فقط در حیوانات شناسایی شده بود، برای نخستین بار انسانی را در فرانسه آلوده کرد و جان او را گرفت.

برای نخستین بار، ویروس شاموندا که بیش از شصت سال فقط در حیوانات شناسایی شده بود، جان یک انسان را گرفت. قربانی مردی ۶۱ ساله در فرانسه بود که به سرطان خون مبتلا بود و پس از آلوده شدن به ویروس، دچار التهاب شدید مغز شد و جان باخت.

این اتفاق بار دیگر خطر انتقال ویروس‌های حیوانی به انسان را یادآوری می‌کند، هرچند متخصصان تاکید دارند که تاکنون شواهدی از گسترش شاموندا میان انسان‌ها به دست نیامده است.

ویروس شاموندا نخستین بار در سال ۱۹۶۵ در گاوهای نیجریه شناسایی شد. این ویروس از طریق نیش حشراتی بسیار کوچک به نام مگس‌ریزه‌های گزنده منتقل می‌شود و می‌تواند حیواناتی مانند گاو، گوسفند، بز و اسب را آلوده کند.

شاموندا معمولاً برای حیوانات بالغ کشنده نیست، اما در حیوانات باردار ممکن است باعث سقط جنین، مرده‌زایی یا ناهنجاری‌های مادرزادی شود. تاکنون آلودگی دام‌ها به این ویروس در ۱۴ کشور اروپایی شناسایی شده است.

بیمار مردی ۶۱ ساله بود که در بیمارستانی در شهر لیون فرانسه به دلیل سرطان خون تحت درمان قرار داشت و پیش‌تر پیوند سلول‌های بنیادی انجام داده بود. پس از ابتلا به ویروس شاموندا، دچار علائم عصبی شدید از جمله نابینایی، گیجی و التهاب مغز یا انسفالیت شد. وضعیت او به تدریج وخیم‌تر شد و به کما رفت. در ۹ اکتبر ۲۰۲۶، پس از قطع تجهیزات پشتیبانی حیات، جان خود را از دست داد.

آزمایش‌های ژنتیکی، آثار ویروس را در نمونه‌های مایع مغزی‌نخاعی، ادرار و بزاق بیمار شناسایی کردند. بررسی‌ها نشان داد که ویروس شناسایی‌شده به یکی از دو شاخه‌ی ژنتیکی جدید شاموندا، موسوم به SHAV-EU1، تعلق دارد.

مقام‌های بهداشتی فرانسه احتمال می‌دهند بیمار بر اثر نیش مگس‌ریزه‌ گزنده‌ای در شرق این کشور آلوده شده باشد؛ منطقه‌ای که پیش‌تر ویروس در حیوانات آن شناسایی شده بود.

این نخستین مورد شناخته‌شده‌ی ابتلا به ویروس شاموندا در انسان است و هنوز واکسنی برای پیشگیری از عفونت آن در انسان یا حیوان وجود ندارد. با وجود مرگ نخستین بیمار، متخصصان می‌گویند فعلاً شواهدی وجود ندارد که نشان دهد ویروس شاموندا در آستانه‌ی شیوع گسترده میان انسان‌ها قرار دارد.

گرگوری دسترا، ویروس‌شناس بیمارستان لیون، تاکید می‌کند که هنوز نشانه‌ای از افزایش موارد ابتلا به انسان مشاهده نشده است. او احتمال می‌دهد که ویروس چند هفته پیش از بروز علائم عصبی در بدن بیمار تکثیر شده باشد.

شاموندا به گروهی از ویروس‌ها تعلق دارد که ویروس اوروپوش، عامل بیماری معروف به «تب تنبلی»، نیز در آن قرار می‌گیرد. اوروپوش توانایی آلوده‌کردن انسان‌ها را دارد، اما خویشاوند نزدیک دیگر شاموندا، یعنی ویروس اشمالنبرگ، با وجود گسترش در دام‌ها تاکنون در انسان شناسایی نشده است.

ناتاشا تیلسون-لونل، ویروس‌شناس دانشگاه ایندیانا، می‌گوید اطلاعات فعلی نشان می‌دهد که توانایی شاموندا برای آلوده‌کردن انسان‌ها ممکن است محدود باشد. با این حال، او بر ضرورت نظارت بر دام‌ها، حشرات ناقل و بررسی نمونه‌های انسانی تاکید می‌کند.

به گفته‌ی مارتین بیر، ویروس‌شناس موسسه‌ی فریدریش لوفلر آلمان، پشه‌ریزه‌های گزنده می‌توانند این گروه از ویروس‌ها را به‌ویژه در تابستان و پاییز گسترش دهند. با کاهش دما به کمتر از حدود ۱۲ درجه‌ی سانتی‌گراد، تکثیر موثر ویروس در این حشرات مختل و چرخه‌ی انتقال تا حد زیادی متوقف می‌شود.

متخصصان تاکید می‌کنند که هنوز شواهدی از انتقال ویروس شاموندا میان انسان‌ها وجود ندارد و نقش دقیق آن در مرگ بیمار نیز نیازمند بررسی بیشتر است.

پژوهشگران هنوز نمی‌دانند آیا شاموندا پیش از این نیز به انسان منتقل شده و بدون شناسایی باقی مانده است یا خیر. بررسی نمونه‌های ذخیره‌شده از بیماران دارای ضعف سیستم ایمنی و جست‌وجوی آنتی‌بادی‌های ضدویروس در جمعیت انسانی می‌تواند مشخص کند که آیا موارد خفیف یا بدون علامت ابتلا در گذشته رخ داده‌اند یا نه.

درحال حاضر، تنها یک مورد شناخته‌شده از ابتلا به شاموندا در انسان گزارش شده است و شواهدی از انتقال مستقیم ویروس میان انسان‌ها وجود ندارد. با این حال، شناسایی نخستین قربانی نشان می‌دهد ویروس‌هایی که سال‌ها فقط در حیوانات مشاهده شده‌اند، ممکن است در شرایط خاص برای انسان نیز خطرناک باشند.

پژوهش در ژورنال Eurosurveillance منتشر شده است.

خبرهای مرتبط