ویتامینها و مواد معدنی مهم برای باروری
منتشرشده: · سلامت

تغذیه سالم و مصرف مناسب ویتامینها و مواد معدنی میتواند در عملکرد دستگاه تولیدمثل نقش داشته باشد، اما شواهد علمی نشان نمیدهد که مکملها در همه افراد شانس بارداری را افزایش دهند.
تغذیه سالم برای عملکرد دستگاه تولیدمثل و سلامت دوران بارداری اهمیت دارد. ویتامینها و مواد معدنی در تولید سلولها، ساخت DNA، عملکرد هورمونها و سلامت اسپرم و تخمک نقش دارند. با این حال، شواهد علمی نشان نمیدهد که مصرف مکملها در همه افراد بتواند شانس بارداری را افزایش دهد یا ناباروری را درمان کند.
فولات یا ویتامین B9 برای تقسیم سلولی و ساخت DNA ضروری است. دریافت کافی این ویتامین در دوران پیش از بارداری و هفتههای نخست آن، خطر برخی ناهنجاریهای مغز و ستون فقرات جنین را کاهش میدهد. به زنان در سن باروری توصیه میشود روزانه 400 میکروگرم اسید فولیک دریافت کنند؛ این مقدار باید دست کم یک ماه پیش از بارداری آغاز شود. سبزیجات برگ سبز، حبوبات و مرکبات از منابع فولات هستند. اسید فولیک موجود در مکملها و مواد غذایی غنی شده نیز اهمیت ویژهای دارد. مصرف دوزهای بالاتر باید با نظر پزشک انجام شود.
ویتامین B6 در واکنشهای متابولیک و عملکرد عصبی نقش دارد و ویتامین B12 برای ساخت DNA و گلبولهای قرمز ضروری است. کمبود این ویتامینها میتواند سلامت عمومی را مختل کند، اما شواهد کافی برای این ادعا وجود ندارد که مصرف مکمل آنها در افراد بدون کمبود، به طور قطعی باروری را افزایش میدهد.
ویتامین C یک آنتیاکسیدان است و در سلامت بافتها و عملکرد سیستم ایمنی نقش دارد. برخی مطالعات، ارتباط آن را با شاخصهای سلامت اسپرم بررسی کردهاند، اما مشخص نیست مصرف مکمل آن به افزایش احتمال تولد نوزاد منجر شود. ویتامین D نیز در سلامت استخوانها، عملکرد ایمنی و فرایندهای سلولی موثر است. پایین بودن سطح این ویتامین در برخی مطالعات با مشکلات باروری ارتباط داشته، اما این ارتباط به معنای اثبات اثر مکمل ویتامین D بر افزایش شانس بارداری نیست.
روی در تولیدمثل مردان و فرایند ساخت اسپرم نقش دارد. آهن برای تولید گلبولهای قرمز ضروری است و کمبود آن میتواند به کمخونی منجر شود. سلنیوم نیز در عملکرد تیروئید و سامانههای آنتیاکسیدانی بدن نقش دارد. کمبود این مواد معدنی باید در صورت تشخیص، اصلاح شود. مصرف بیش از اندازه مکملها، به ویژه آهن و سلنیوم، میتواند زیانآور باشد.
کوآنزیم Q10 و برخی مکملهای آنتیاکسیدانی در پژوهشهای مربوط به باروری زنان و مردان بررسی شدهاند. با این حال، شواهد درباره افزایش احتمال بارداری و تولد نوزاد زنده هنوز محدود و گاه متناقض است. انجمنهای تخصصی نیز فایده بالینی بسیاری از مکملها را برای درمان ناباروری مردان قطعی نمیدانند.
رژیم غذایی متنوع شامل سبزیجات، میوهها، حبوبات، غلات کامل، مغزها و منابع پروتئینی میتواند به تامین مواد مغذی کمک کند. در صورت تلاش ناموفق برای بارداری، بررسی پزشکی اهمیت بیشتری از مصرف خودسرانه مکملها دارد.
برای انتخاب مکمل و تعیین دوز مناسب، به ویژه در صورت ابتلا به بیماری زمینهای یا مصرف دارو، با پزشک مشورت کنید. این مطلب جایگزین تشخیص و توصیه پزشکی نیست.