مرکزیترین نقش جوامع محلی در حفظ میراث ناملموس؛ گردشگری باید به حافظ میراث تبدیل شود
منتشرشده: · بهروزرسانی: · فرهنگ و هنر

جواد هادیزاده تاکید کرد که میراث ناملموس در پیوند زنده با زندگی مردم، حافظه جمعی و هویت اجتماعی قرار دارد و گردشگری میتواند با ایجاد فرصتهای اقتصادی، این عناصر را تقویت کند.
جواد هادیزاده در گفتوگو با خبرنگار، اشاره کرد که سه پرونده پیشنهادی ایران برای ثبت در فهرست میراثفرهنگی ناملموس یونسکو در پیش است. او بیان کرد که ارزش بنیادین این میراث در پیوند زنده آن با زندگی مردم، حافظه جمعی، هویت اجتماعی و انتقال تجربه و دانش فرهنگی از نسلی به نسل دیگر است.
هادیزاده افزود که میراث ناملموس برخلاف آثار و بناهای تاریخی، در ساختارهای مادی و ویترینهای حفاظتی استمرار نمییابد؛ بقای آیینها، مهارتها و سنتهای فرهنگی به تداوم حضور آنها در زندگی اجتماعی وابسته است. از این منظر، ثبت و مستندسازی، هرچند اقدامی ضروری برای شناسایی و پاسداشت میراث است، بهتنهایی تضمینکننده استمرار حیات آن نخواهد بود.
او گردشگری را یکی از ظرفیتهای موثر در تقویت بنیانهای اجتماعی و اقتصادی حفاظت از میراث ناملموس دانست و گفت: ایجاد فرصتهای اقتصادی برای هنرهای سنتی، صنایعدستی، خوراک بومی و دانشهای محلی میتواند منزلت اجتماعی این عناصر فرهنگی را ارتقا دهد و انگیزه لازم برای انتقال و استمرار آنها را در نسلهای جدید تقویت کند.
هادیزاده بر ضرورت پرهیز از تبدیل فرهنگ به کالایی نمایشی در صنعت گردشگری تاکید کرد و خاطرنشان کرد: گردشگری زمانی در خدمت صیانت از میراث ناملموس قرار میگیرد که جامعه محلی از جایگاه موضوع معرفی فراتر رود و به بازیگر اصلی فرآیند حفاظت تبدیل شود، بهگونهای که صاحبان میراث در معرفی، روایتگری و بهرهمندی منصفانه از منافع اقتصادی آن مشارکت داشته باشند.
او به ماده ۱۵ کنوانسیون ۲۰۰۳ یونسکو اشاره کرد و مشارکت حداکثری جوامع، گروهها و افراد حامل میراث را از الزامات اساسی حفاظت از میراث ناملموس برشمرد. او افزود که فعالان گردشگری و راهنمایان فرهنگی میتوانند با توضیح زمینههای تاریخی و اجتماعی آیینها و مهارتهای بومی، زمینه شناخت عمیقتر این میراث را برای گردشگران فراهم کنند و صدای صاحبان واقعی آن باشند.
مدیرعامل فرهنگسرای گردشگری بوماندیش در پایان تاکید کرد: معیار موفقیت گردشگری میراث ناملموس باید میزان تاثیر آن بر تداوم سنتها، تقویت هویت جمعی و انتقال دانش و مهارت به نسلهای آینده باشد، چراکه میراث ناملموس برای ماندگاری بیش از آنکه به ویترین نیاز داشته باشد، به مردمانی نیازمند است که همچنان آن را زندگی کنند.