کتاب جدید درباره حکمرانی آب زیرزمینی در ایران و جهان
منتشرشده: · فرهنگ و هنر

یک کتاب چند فصلدار به بررسی تفاوت مدیریت و حکمرانی آب زیرزمینی میپردازد و به چالشهای این حوزه در ایران اشاره میکند.
به نقل از سرویس دین و اندیشه ایبنا، رضا دستجردی در مقدمه گفت وگویش با محمد حبوطن: «حکمرانی آب زیرزمینی؛ تحولات و پیشرفتها» با گردآوری کارن ویلهولس، النا لوپز-گان، کریستین کونتی، آلبرتو گاریدو و جاک ون درگان با ترجمه محمد حبوطن و محمد ارشدی، با مقدمه علی باقری و محمد فاضلی از تازههای نشر روزنه است. کتاب در ۲۲ فصل، ابعاد پیچیده و چندوجهی حکمرانی آبهای زیرزمینی را بررسی میکند. نویسندگان با ارائه چارچوبهای مفهومی، تحلیل سیاستها، ابزارهای اقتصادی و حقوقی، و مطالعات موردی متنوع از مناطق مختلف جهان (از جمله استرالیا، هند، اتحادیه اروپا، آمریکا، آفریقای جنوبی، مکزیک و آمریکای جنوبی)، راهحلهای عملی و دانش روز را برای حفظ منافع این منبع حیاتی، جلوگیری از تخریب آن و پیوند آن با امنیت آب، غذا و اکوسیستمها ارائه میدهند. ایبنا به مناسبت انتشار این کتاب، با محمد حبوطن کارشناس مسائل اجتماعی حوزه آب و مترجم کتاب به گفتوگو نشسته است.
سوال مهمی مطرح شد: فرق «مدیریت» و «حکمرانی» آب زیرزمینی چیست؟ چرا کتاب بر حکمرانی تاکید دارد؟
مدیریت آب زیرزمینی ناظر بر اقدامات روزمرهای است که برای بهرهبرداری یا حفاظت از این منابع انجام میگیرد. اما حکمرانی ناظر بر تصمیمگیری درباره این است که کدام اقدامات مدیریتی، در چه زمانی، توسط چه کسانی و برای چه هدفی باید انجام شود. حکمرانی شامل تعیین سیاستها، برنامهها و فرایندهای تصمیمگیری است و نقش کنشگران آب و تعامل بین آنها را مشخص میکند. در نتیجه، حکمرانی جامعتر و گستردهتر از مدیریت است.
چرا آب زیرزمینی از آب سطحی دشوارتر حکمرانی میشود؟
آب زیرزمینی نامرئی و پراکنده است و مرزهای آبخوان ناشناخته میباشد. این ویژگیها باعث میشود که کاهش یا کسری در این منابع به راحتی قابل مشاهده نباشد و اجماعسازی بین ذینفعان دشوار باشد. همچنین، آب زیرزمینی به عنوان کالای مشترک در معرض «تراژدی منابع مشترک» قرار دارد؛ هر بهرهبردار به دنبال استفاده حداکثری است و همکاری برای حفاظت آن در کوتاهمدت منفعتی ندارد. این عوامل باعث میشود که حکمرانی آب زیرزمینی پیچیدهتر باشد.