قورباغه در آب جوش؛ ایران بهدنبال اختلال مستمر در اقتصاد جهانی
منتشرشده: · اقتصاد

استاد دانشگاه جانز هاپکینز، ولینصر، معتقد است ایران با فشارهای تدریجی بر بازارهای انرژی، هزینههای سیاسی و اقتصادی جنگ را برای دولت ترامپ افزایش میدهد. او این راهبرد را به «قورباغه در آب جوش» تشبیه میکند و واکنشهای احتمالی آمریکا را بررسی میکند.
نکات کلیدی
- ایران با فشارهای تدریجی بر بازارهای انرژی، هزینههای جنگ را برای دولت ترامپ افزایش میدهد
- راهبرد ایران بر اختلال مستمر در اقتصاد جهانی و نه افزایش ناگهانی قیمت نفت
- ترامپ در سه مسیر دیپلماسی، فشار اقتصادی و آمادگی برای تشدید نظامی حرکت میکند
استاد دانشگاه جانز هاپکینز، ولینصر، در گفتوگو با رسانهٔ فارین پالیسی، توضیح داد که ایران با ادامه فشار بر اقتصاد جهانی، هزینههای سیاسی و اقتصادی جنگ را برای دولت ترامپ افزایش میدهد. او معتقد است که این فشارها میتوانند بر محاسبات واشنگتن تاثیر بگذارند و نتایج انتخابات میاندورهای آمریکا را تحت تاثیر قرار دهند.
ولینصر ادعا کرد که روایت دولت آمریکا درباره تغییر موضع تهران در نتیجه تحریمها و محاصره دریایی را زیر سوال میبرد و شواهدی از عقبنشینی ایران در برابر این فشارها نمیبیند.
او توضیح داد که راهبرد ایران لزوماً افزایش ناگهانی قیمت نفت به ۲۰۰ دلار یا وارد کردن یک ضربه تعیینکننده به اقتصاد جهان نیست؛ بلکه بر ایجاد اختلالی مستمر در بازار انرژی و افزایش تدریجی هزینهها متمرکز است. افزایش هزینه نفت، گاز طبیعی، سوخت هواپیما، گازوئیل و کودهای شیمیایی در طولانی مدت میتواند فشار قابلتوجهی بر اقتصاد جهانی وارد کند.
این رویکرد را به «قورباغه در آب جوش» تشبیه کرد؛ وضعیتی که در آن فشارها بهتدریج افزایش مییابند و ممکن است در نگاه نخست چندان تعیینکننده به نظر نرسند، اما در بلندمدت اثر خود را بر محاسبات طرف مقابل میگذارند.
ولینصر افزود که ترامپ همزمان سه مسیر دیپلماسی، فشار اقتصادی و آمادگی برای تشدید نظامی را دنبال میکند؛ زیرا هیچیک از این گزینهها بهتنهایی راهحل آسانی برای خروج از جنگ نیست.
او بیان کرد که تهران خواهان بازگشت به تفاهمنامه پیشین و اجرای تعهدات آن پیش از ورود به موضوعات دیگری مانند پرونده هستهای است؛ در مقابل، ترامپ برای توجیه جنگی که ماهها ادامه یافته، میخواهد مسئله هستهای در مرکز هر توافقی قرار بگیرد. این اختلاف، فاصله مواضع دو طرف را افزایش داده است.
نصر هشدار داد که حمله نظامی گستردهتر نیز برای واشنگتن پرهزینه خواهد بود؛ چرا که چنین اقدامی میتواند زمینه پاسخ ایران در خلیج فارس و وارد آمدن خسارتهای سنگینتر به اقتصاد جهانی را فراهم کند. او میگوید رهبران چین، کشورهای عربی و روسیه نیز تمایلی به تحمل چنین پیامدهایی ندارند.
او در عین حال، پیروزی جمهوریخواهان یا شکست انتخاباتی آنها را به معنای پایان فشار سیاسی بر ترامپ نمیداند؛ زیرا به گفته او، حزب جمهوریخواه همچنان به انتخابات ریاستجمهوری ۲۰۲۸ چشم دوخته و ادامه جنگ میتواند هزینه سیاسی بیشتری برای این حزب ایجاد کند.
در بخش دیگری از گفتوگو، نصر درباره ادعاهای منتشرشده پیرامون احتمال استفاده ایران از بمب کثیف در واشنگتن هشدار داد که در شرایط جنگی، انتشار اطلاعات نادرست میتواند با هدف تغییر افکار عمومی آمریکا و فراهم کردن زمینه ازسرگیری حملات صورت بگیرد.