هدهد ویژن

تابوت سربی یک سیاستمدار قرن هفدهمی از دل کلیسای زاگرب بیرون آمد/ تابوت ۳۵۰ ساله با کفش، تسبیح، صلیب و ظرف نگهداری قلب/ عکس

منتشرشده: · سلامت · ایلام

تابوت سربی یک سیاستمدار قرن هفدهمی از دل کلیسای زاگرب بیرون آمد/ تابوت ۳۵۰ ساله با کفش، تسبیح، صلیب و ظرف نگهداری قلب/ عکس

باستان‌شناسان در جریان مرمت کلیسای جامع زاگرب در کرواسی، تابوت سربی مهروموم‌شده‌ای متعلق به ایوان زاکماردی، سیاستمدار برجسته قرن هفدهم را کشف کرده‌اند. بقایای او به‌شکل چشمگیری سالم مانده است.

باستان‌شناسان در جریان مرمت کلیسای جامع زاگرب در کرواسی، تابوت سربی مهروموم‌شده‌ای متعلق به ایوان زاکماردی، سیاستمدار برجسته قرن هفدهم را کشف کرده‌اند. بقایای او به‌شکل چشمگیری سالم مانده است. در کنار جسد، ظرفی آهنی نیز پیدا شده که احتمال می‌رود برای نگهداری قلب او به کار رفته باشد؛ رسمی تدفینی که در آن قلب را جدا از بدن دفن می‌کردند. کفش‌های چرمی با سگک‌های نقره‌ای، صلیبی زراندود، اشیای مذهبی و نشانه‌هایی از لباس فاخر تدفینی نیز در این تابوت یافت شده‌اند.

همشهری در خبری نوشت:کاوش‌ها در این محوطه در ژوئیه ۲۰۲۶، هم‌زمان با مرمت کلیسای جامع زاگرب پس از زلزله ویرانگر سال ۲۰۲۰ آغاز شد. باستان‌شناسان در بخش جنوبی کلیسا، بقایای نمازخانه‌ای به نام یحیای تعمیددهنده را شناسایی کردند که زاکماردی آن را به‌عنوان آرامگاه خود ساخته بود. این نمازخانه در زلزله سال ۱۸۸۰ آسیب شدیدی دید و هرگز بازسازی نشد.

در ۱۴ سپتامبر، پژوهشگران تابوت سربی محصور در چوب صنوبر را زیر کف نمازخانه کشف کردند. به گفته آنا آزینوویچ بِبِک، سرپرست کاوش، اسناد آرشیوی، منابع تاریخی و بررسی‌های علمی نشان می‌دهند که با احتمال ۹۹ درصد، بقایای کشف‌شده متعلق به زاکماردی است.

برخی اشیاء کشف شده در تابوت از جمله بقایای کفش، دانه‌های تسبیح و صلیب

ظرف آهنی و نشانه‌های جراحی پس از مرگ

زاکماردی در ۲۵ آوریل ۱۶۶۷، در شهر بانسکا بیستریتسا در اسلواکی امروزی درگذشت. چون مرگ او دور از وطن اتفاق افتاده بود، برای انتقال پیکرش به کرواسی لازم بود بدنش را مطابق مقررات بهداشتی آن دوران آماده کنند تا روند تجزیه به تاخیر بیفتد.

بررسی جمجمه و استخوان جناغ سینه، آثار برش‌هایی را آشکار کرده که با مداخلات جراحی پس از مرگ سازگارند. به گفته پژوهشگران، احتمالاً اندام‌های داخلی بدن او را خارج کرده بودند تا انتقال جسد امکان‌پذیر شود.

یکی از یافته‌های غیرمعمول، ظرفی آهنی بود که میان پاهای متوفی قرار داشت. سرپرست کاوش احتمال می‌دهد این ظرف برای نگهداری قلب یا یکی دیگر از اندام‌های داخلی او استفاده شده باشد؛ بااین‌حال، هنوز نمی‌توان محتوای اصلی آن را با قطعیت مشخص کرد.

سنت اروپایی دفن قلب جدا از بدن

دفن جداگانه قلب، سنتی دیرینه در میان خاندان‌های سلطنتی و اشراف اروپایی بود که از قرون وسطی رواج داشت و تا دوران مدرن ادامه یافت. قلب گاهی در کلیساها یا صومعه‌هایی دفن می‌شد که متوفی پیوندی عاطفی یا مذهبی با آن‌ها داشت.

ظرفی که احتمالا برای تدفین جداگانه قلب به کار رفته است

این رسم در میان خاندان هابسبورگ جایگاه ویژه‌ای داشت. در کلیسای آگوستینی وین، سردابی موسوم به «سرداب قلب» وجود دارد که قلب‌های ۵۴ تن از اعضای خاندان امپراتوری را بین سال‌های ۱۶۵۴ تا ۱۸۷۸ در آن قرار داده‌اند.

نمونه‌ای قابل‌توجه نیز در صومعه ژاکوبن‌ها در شهر رِن فرانسه کشف شد. پژوهشی در سال ۲۰۱۶، پنج ظرف سربی مخصوص نگهداری قلب را بررسی کرد. یکی از آن‌ها حاوی قلب همسر لوئیز دو کِنگو، بانوی اشراف‌زاده‌ای بود که در سال ۱۶۵۶ درگذشت. قلب همسرش را در تابوت او قرار داده بودند تا این زوج پس از مرگ نیز در کنار یکدیگر باشند.

اگر مشخص شود که ظرف آهنی کشف‌شده در زاگرب واقعاً قلب زاکماردی را در خود جای داده بوده، این کشف نمونه دیگری از تداوم همین سنت تدفینی در اروپا خواهد بود.

کفش‌های نقره‌دوزی‌شده و لباس‌های فاخر

اشیای کشف‌شده نشان می‌دهند که زاکماردی از جایگاه اجتماعی بالایی برخوردار بوده است. افزون بر کفش‌های چرمی با سگک‌های نقره‌ای، یک صلیب چوبی تدفینی با تزئینات برنزی زراندود، دانه‌های تسبیح ساخته‌شده از زغال‌سنگ سیاه و مدالی برنزی با تصویر مسیح و مریم مقدس نیز به دست آمده است.

پس از پاک‌سازی سگک‌های نقره‌ای، نشانه‌هایی از عیار فلز و مهر کارگاهی روی آن‌ها آشکار شد که ممکن است به شناسایی محل ساختشان کمک کند.

پژوهشگران همچنین متوجه تغییر رنگ سبزرنگی روی استخوان‌های بخش بالایی بدن شدند. بررسی‌های اولیه الیاف نشان می‌دهد زاکماردی احتمالاً با لباس‌هایی از ابریشم و پشم، آمیخته با رشته‌های فلزی، دفن شده بود. اکسیدشدن این رشته‌ها می‌تواند علت تغییر رنگ استخوان‌ها باشد.

سرنخ‌هایی از وضعیت جسمانی زاکماردی

بررسی‌های انسان‌شناختی نشان داده‌اند که متوفی مردی بیش از ۶۵ ساله بوده است. ستون فقرات او نشانه‌هایی از بیماری «استخوان‌سازی بیش‌ازحد منتشر ایدیوپاتیک» داشته؛ عارضه‌ای که با تشکیل غیرطبیعی استخوان همراه است و می‌تواند حرکت را محدود کند. تغییرات استخوان‌های لگن و ستون فقرات نیز احتمال می‌دهد که او در سال‌های پایانی عمر برای حرکت‌کردن با دشواری روبه‌رو بوده باشد.

ضایعه‌ای روی جمجمه نیز شناسایی شده که به سرطان متاستاتیک شباهت دارد، اما تشخیص قطعی به بررسی‌های بیشتری نیازمند است. تاکنون هیچ نشانه استخوانی از مرگ خشونت‌آمیز او پیدا نشده است.

فک پایین برجسته زاکماردی با ویژگی‌های چهره‌اش در پرتره‌های تاریخی باقی‌مانده مطابقت دارد. پژوهشگران از جمجمه او تصویربرداری سی‌تی انجام داده‌اند و قصد دارند با استفاده از این تصاویر، چهره‌اش را بازسازی کنند.

233217

خبرهای مرتبط