دستمزد مناسب برای زندگی و حداقل دستمزد در لسوتو
منتشرشده: · ایران

در دوره آموزشی سازمان جهانی کار، اعضای هیئت دستمزد لسوتو مبانی تعیین حداقل دستمزد و دستمزد مناسب برای زندگی را بررسی کردند.
در هفتم اکتبر ۲۰۲۶، اعضای هیئت دستمزد و شرایط اشتغال لسوتو در دوره آموزشی سازمان جهانی کار شرکت کردند. این دوره بر استانداردهای جهانی کار و تجربه غنا در مذاکرات سهجانبه مزدی تاکید داشت و به استفاده از دادههای معتبر و گفتوگوی واقعی میان دولت، کارگران و کارفرمایان اهمیت میداد.
لسوتو کشوری کوهستانی در جنوب آفریقاست که اقتصاد آن آسیبپذیر و وابسته به همسایه قدرتمندش است. بخش بزرگی از نیروی کار آن با چالشهای معیشتی و اشتغال مواجه است.
تعیین حداقل دستمزد بر پایه اطلاعات قابل اتکا امکان بررسی وضعیت قدرت خرید و شرایط اقتصادی را فراهم میکند. مشارکت موثر نمایندگان کارگری در مذاکرات اهمیت دارد، زیرا تصمیمهای مزدی مستقیماً بر درآمد و توان تامین هزینههای زندگی خانوارهای کارگری اثر میگذارد.
حداقل دستمزد، کف قانونی پرداخت به نیروی کار را مشخص میکند؛ در حالی که دستمزد مناسب برای زندگی به سطح درآمدی اشاره دارد که برای تامین نیازهای اساسی کارگر و خانوادهاش کافی باشد. بنابراین، تعیین حداقل دستمزد قانونی لزوماً به معنای تامین تمام هزینههای زندگی با درآمد حاصل از کار نیست.
سازمان جهانی کار در دوره بر ضرورت تدوین قواعد روشن، دسترسی به اطلاعات اقتصادی معتبر، نمایندگی متوازن طرفهای مذاکره و نظارت بر اجرای تصمیمهای مزدی تاکید کرد. بدون نظارت موثر، حتی مصوبات قانونی نیز ممکن است نتوانند حمایت لازم را برای کارگران فراهم کنند.
یکی از محورهای اصلی آموزش بررسی شرایط لازم برای رسیدن به توافق مزدی بود. مشورت معنادار پیش از تصمیمگیری، مشارکت برابر نمایندگان کارگران و کارفرمایان، دسترسی به اطلاعات مرتبط و اعتماد متقابل، چهار اصل مطرحشده در این بخش بودند.
حضور نمایندگان کارگری در مذاکرات بهتنهایی کافی نیست؛ آنها باید به اطلاعات و ابزارهای کارشناسی لازم دسترسی داشته باشند تا بتوانند مطالبات مزدی را مطرح کنند، پیشنهادها را بسنجند و بر تصمیم نهایی اثر بگذارند. دسترسی برابر به دادههای اقتصادی نیز به کاهش نابرابری میان طرفهای مذاکره کمک میکند.
در بخش دیگری از دوره، کمیسیون دستمزدها و حقوق غنا تجربه این کشور را در تعیین حداقل دستمزد ملی تشریح کرد. نمایندگان غنا توضیح دادند کمیته ملی سهجانبه برای مذاکره درباره حداقل دستمزد روزانه ملی از تحلیلهای کارشناسی و پشتیبانی دبیرخانه استفاده میکند. مشکلاتی مانند کیفیت دادهها، کاهش قدرت خرید و دشواری نظارت بر اجرای مقررات، بهویژه در اقتصاد غیررسمی، مطرح شد.
برای کارگران شاغل در بخش غیررسمی، تعیین حداقل دستمزد قانونی بهتنهایی کافی نیست. ضعف سازوکارهای نظارتی و دشواری پیگیری تخلفات میتواند مانع برخورداری این گروه از شاغلان از حمایتهای مزدی شود. از این رو، سیاستگذاری موثر باید علاوه بر تعیین نرخ دستمزد، راههای اجرای مقررات و نظارت بر پرداختها را نیز در بر بگیرد.
اعضای هیئت لسوتو با بررسی تجربه غنا، سازوکارهای دو کشور را مقایسه کردند و راههای تقویت پشتوانه کارشناسی و نهادی مذاکرات مزدی را مورد توجه قرار دادند.
در این دوره آموزشی، ۹ عضو هیئت دستمزد و شرایط اشتغال لسوتو حضور داشتند که نمایندگان دولت، اتحادیههای کارگری و کارفرمایان به تعداد برابر در میان آنها تقسیم شده بودند. دو عضو مستقل از بانک مرکزی لسوتو و نهاد ملی آمار نیز در این نشست شرکت کردند.
کمیسر کار لسوتو در آغاز دوره بر اهمیت این آموزش برای فرایند تعیین دستمزد در کشور تاکید کرد. سپس وزارت کار و اشتغال، ترکیب هیئت، ماموریت قانونی و مسئولیتهای آن را تشریح کرد تا اعضا با چارچوب فعالیت خود و مبانی فنی تعیین حداقل دستمزد آشنا شوند.