COP17 در ارمنستان به پایان رسید
منتشرشده: · جهان

کنفرانس تنوعزیستی سازمان ملل متحد در ارمنستان امروز (۳۰ اکتبر) پس از دو هفته مذاکرات به پایان رسید. نشست بر ارزیابی پیشرفت در قبال وعدههای گذشته و تمرکز بر اجرای تعهدات بلندمدت متمرکز بود.
کنفرانس تنوعزیستی سازمان ملل متحد (COP17) در ارمنستان امروز (۳۰ اکتبر) پس از دو هفته بحثهای داغ به پایان رسید. این نشست در سال ۲۰۲۶ عمدتاً به عنوان ارزیابی میزان پیشرفت در قبال وعدههای سالهای گذشته عمل کرده و بر اجرای تعهدات و نتایج بلندمدت تمرکز داشته است.
نمایندگان در تلاش بودند تا «مسیر ایروان» را نهایی کنند، بستهای از تصمیمها که قرار است اجرای اهداف جهانی طبیعت را سرعت بخشد. در ساعات پایانی نشست، هنوز تعدادی از موضوعها حلنشده باقی مانده بود؛ از نقش علم در مذاکرات گرفته تا شیوه تامین مالی حفاظت از طبیعت و مقابله با یارانههای زیانبار.
مردم بومی نیز از دولتها خواستند حقوقشان را رعایت کنند، به دانش سنتی احترام بگذارند و مشارکت معنادار آنها را در تصمیمگیری درباره سرزمینها و آبهایی که از آنها حفاظت میکنند تضمین کنند.
نخستین ارزیابی جهانی پیشرفت در چارچوب تنوعزیستی کونمینگ-مونترال (KMGBF) که به عنوان «توافق پاریس برای طبیعت» شناخته میشود، در ۱۵ اکتبر توسط دبیرکل سازمان ملل آنتونیو گوترش رونمایی شد. این گزارش نشان داد کمتر از نیمی از اهداف ملی ارزیابیشده در مسیر تحقق قرار دارند. گزارش همه ۲۳ هدف جهانی را که ۱۹۶ عضو در توافق تاریخی هنگام COP15 در سال ۲۰۲۲ تصویب کردند پوشش میدهد. اکنون در نیمه راه تا ضربالاجل ۲۰۳۰، گزارش نشان میدهد هرچند پیشرفت در جریان است اما سرعت آن بسیار پایین است.
در هدف سرخط «۳۰ در ۳۰» برای حفاظت از دستکم ۳۰ درصد خشکی و دریاهای جهان تا پایان دهه، دادههای پایگاه «سیاره حفاظتشده» نشان میدهد حدود ۱۹ درصد خشکی و آبهای داخلی و ۱۰ درصد اقیانوسها در حال حاضر تحت حفاظت هستند. رهبران جهان در نشست رهبران، کمی پیش از آغاز COP17، «اعلامیه ایروان: اقدام برای طبیعت» را تصویب کردند و هدف ۲۰۳۰ را دوباره تایید کردند.
گزارش جداگانه برنامه محیط زیست سازمان ملل (UNEP) با عنوان «بازگشت طبیعت» که ۲۹ اکتبر منتشر شد، هدف مرتبط کردن دستکم ۳۰ درصد از زیستبومهای تخریبشده تحت احیای موثر تا سال ۲۰۳۰ را بررسی کرده است. این گزارش نشان میدهد احیای خشکی تقریباً به نیمی از آن هدف رسیده است، اما پیشرفت در زیستبومهای دریایی و ساحلی تنها به ۲۳ درصد هدف جهانی رسیده و زیستبومهای آب شیرین در سطح پنج درصد قرار دارند. گزارش هشدار میدهد شکافها در پایش و گزارشدهی ممکن است باعث شود این رقم کمتر از مقدار واقعی برآورد شده باشد.
یکی از نتایج اصلی مورد انتظار در COP17 «بازنگری جهانی» است؛ مجموعهای از توصیههای مشخص برای تبدیل تعهدهای عقبمانده به عمل و سرعت بخشیدن به پیشرفت تا ضربالاجل ۲۰۳۰ در چارچوب مسیر ایروان. اما این فرایند پس از روزها مذاکره همچنان بلاتکلیف مانده است.
کمبود منابع مالی یکی از موانع اصلی تحقق اهداف تنوعزیستی ۲۰۳۰ است و به یکی از محورهای اصلی نشست ایروان تبدیل شده است؛ جایی که دولتها به دنبال راههایی برای جذب بودجه از منابع دولتی و خصوصی هستند. سال گذشته نمایندگان بر روی راهبردی برای بسیج دستکم ۲۰۰ میلیارد دلار در سال تا ۲۰۳۰ برای پر کردن شکاف جهانی تامین مالی تنوعزیستی به توافق رسیدند. در حال حاضر کمبود سالانه بودجه مورد نیاز برای طبیعت حدود ۷۰۰ میلیارد دلار برآورد میشود.
به گفته گزارش UNEP، سرمایهگذاری سالانه در احیای زیستبومها باید تا ۲۰۳۰ بیش از چهار برابر افزایش یابد و از ۶۴ میلیارد دلار به ۲۹۶ میلیارد دلار برسد. در این گزارش چالش بازگشت سرمایه، مانند حفاظت در برابر سیل، آب پاکتر، ذخیرهسازی کربن و زیستبومهای سالمتر، که سالها طول میکشد تا محقق شود، به عنوان مانعی برای جذب فوری منابع مالی ذکر شده است.