پیشرفت هوش مصنوعی در سیستمهای سازمانی
منتشرشده: · فناوری

در سمینار «هوشمندی تصمیم در عصر عاملهای هوشمند»، مشاور دادهکاوی و هوش مصنوعی، ایمان رئیسی وانانی، به تحول نقش هوش مصنوعی در سازمانها اشاره کرد.
با گسترش عاملهای هوشمند در نرمافزارهای سازمانی، نقش هوش مصنوعی از کمک به انجام وظایف به سمت مشارکت در تصمیمگیری پیشرفت میکند. ایمان رئیسی وانانی، مشاور علم داده و هوش مصنوعی و عضو هیئت علمی دانشگاه علامه طباطبایی، در سمینار «هوشمندی تصمیم در عصر عاملهای هوشمند» در دومین روز رویداد «باهم ۱۴۰۵» همکاران سیستم، توضیح داد که مزیت رقابتی آینده سازمانها به توانایی در توسعه هوشمندی تصمیم و ایجاد سازوکاری برای همکاری انسان و هوش مصنوعی بستگی دارد.
رئیسی که ۲۲ سال سابقه همکاری با همکاران سیستم دارد، در ابتدای سمینار مراحل تحول هوش مصنوعی و نقش عاملهای هوشمند در آینده سازمانها را توضیح داد. او اشاره کرد که از سال ۲۰۲۳ هوش مصنوعی علاوه بر مکالمه، استدلال و طراحی مراحل انجام یک کار، قابلیت اجرای آن را نیز به دست آورد و باعث شکلگیری ایجنتها شد.
در ادامه، رئیسی سطح پنجم را «سازمانها» معرفی کرد؛ سطحی که در آن، مجموعهای از عاملهای هوشمند میتوانند برای انجام فعالیتهای پیچیده با یکدیگر هماهنگ شوند و بخشی از وظایف یک کسبوکار را پیش ببرند. او همچنین امکان شکلگیری ساختارهای سازمانی مبتنی بر عاملهای هوشمند و موضوعاتی مانند هویت اقتصادی این سیستمها را بهعنوان چشماندازهای آینده مطرح کرد.
رئیسی در مورد وضعیت سازمانهای ایرانی در مواجهه با هوش مصنوعی گفت که شش وضعیت رفتاری متفاوت وجود دارد. نخستین گروه، سازمانهای AI absent هستند؛ یعنی هوش مصنوعی در آنها تقریباً غایب است. گروه دوم، سازمانهای AI curious هستند؛ سازمانهایی که کنجکاوی خود را نسبت به هوش مصنوعی نشان داده و آزمایشهایی انجام دادهاند، اما هنوز استفاده جدی و گستردهای از آن ندارند.
سازمانهای Adopting، گروه سوم، پروژههای آزمایشی یا پایلوت اجرا کرده و برخی نقاط درد را شناسایی کردهاند. این پروژهها در بخشهایی از سازمان ارزش افزوده ایجاد میکنند، اما هنوز به یکدیگر متصل نیستند و میزان موفقیت آنها به توانمندی سازمان و افراد وابسته است.
سازمانهای AI integrated، گروه چهارم، در آنها هوش مصنوعی در فرایندهای کاری ادغام شده و بخش قابلتوجهی از فعالیتها با همکاری انسان و هوش مصنوعی انجام میشود. انسان همچنان محور اصلی سازمان است، اما هوش مصنوعی بسیاری از کارها را بر عهده دارد.
سازمانهای AI native، مرحله پنجم، در آنها هوش مصنوعی به هسته اصلی فعالیتها تبدیل میشود و انسان بیشتر نقش ناظر را در قالب Human in the Loop ایفا میکند. در این مرحله، هوش مصنوعی نقش محوری دارد و انسان بر عملکرد آن نظارت میکند.
در نهایت، رئیسی به سازمانهای تاریک یا Dark Organization و Dark Factory اشاره کرد که نمونههایی از آنها در کشورهایی مانند آمریکا، چین، آلمان و انگلستان در حال شکلگیری است.