تحولات دیپلماتیک و نظامی پیرامون تنشهای آمریکا و ایران در آستانه انتخابات
منتشرشده: · جهان

در آستانه انتخابات آمریکا، گزارشها از تحرکات نظامی سنتکام و همزمان تلاشهای دیپلماتیک برای کاهش تنش و ازسرگیری مذاکرات میان واشنگتن و تهران حکایت دارد.
فضای سیاسی خاورمیانه در آستانه ۳ نوامبر (سهشنبه ۱۲ آبان) در وضعیت تعلیق و هشدار قرار گرفته است. طی روزهای اخیر، رفتوآمدهای دیپلماتیک و مانورهای نظامی جریان داشته است.
از یکسو، به گزارش منابع خبری، دریاسالار برد کوپر، فرمانده ستاد فرماندهی مرکزی آمریکا (سنتکام)، در دیداری در کاخ سفید با حضور پیت هگست وزیر دفاع و ژنرال دن کین رئیس ستاد مشترک، گزینههای ازسرگیری حملات نظامی به ایران را برای دونالد ترامپ تشریح کرد. همزمان گزارشها از طرحریزی مشترک آمریکا و اسرائیل برای موج جدیدی از حملات پس از انتخابات خبر دادند و ترامپ نیز با بهکارگیری تعبیری به انجام حملات احتمالی اشاره کرد. اما در همین روز، گزارشها نشان داد که جیدی ونس، معاون رئیسجمهور آمریکا، در نامهای به محسن رضایی، دبیر شورای عالی امنیت ملی، پیشنهاد ازسرگیری مذاکرات مستقیم و حلوفصل مسالمتآمیز بحران را مطرح کرده است.
برخی تحلیلگران بینالمللی این رفتار را تکرار الگوی همزمان دیپلماسی و آمادهسازی نظامی توصیف میکنند. نادر هاشمی، استاد سیاست خاورمیانه در دانشگاه جرجتاون، معتقد است این روند مشابه رویکردهای پیشین کاخ سفید است. از سوی دیگر، کریس مورفی، سناتور دموکرات ایالت کنتیکت، پس از دریافت توضیحات محرمانه نظامی در واشنگتن، طرحهای تهاجمی پنتاگون را نقد کرد و هشدار داد که هدف قرار دادن زیرساختهای غیرنظامی به تشدید بحران منجر میشود. او همچنین اعلام کرد که پایگاههای نظامی آمریکا در بحرین و قطر با آسیب و کسری ظرفیت عملیاتی روبهرو هستند. طبق آمار پنتاگون، این درگیریها تا اواسط اکتبر بالغ بر ۴۷ میلیارد و ۱۰۰ میلیون دلار هزینه داشته که بیش از ۶۰ درصد آن صرف مهمات مصرفشده شده است.
در جبهه دیپلماسی، هیئت میانجیگر قطری پیشنویس طرح صلحی را ارائه داده که شامل توقف حملات در تنگه هرمز در ازای لغو محاصره بنادر ایران و آزادسازی بخشی از داراییهای مسدودشده است، اما واشنگتن بر گنجاندن شروط هستهای از نقطه آغاز توافق تاکید دارد. محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس، در واکنش اعلام کرد که پیشرفت تنها در گرو پذیرش شروط هفتگانه ایران شامل لغو کامل تحریمها، پایان محاصره دریایی، ارائه تضمینهای عینی و آزادسازی اموال توقیفشده است. همزمان، ارتش پاکستان پس از سفر مقامات نظامی و امنیتی به تهران، نسبت به میانجیگری میان ایران و آمریکا اعلام خوشبینی کرد و به پیمان دفاعی مشترک مکه اشاره نمود.
دولت آمریکا همچنین اعلام کرد که با ایجاد اقدامات امنیتی، صادرات نفت از تنگه هرمز را به ۱۴ میلیون بشکه در روز رسانده است. فرمانده سنتکام نیز این ادعا را مطرح کرد که نیروی دریایی ایران فعال نبوده و شناورهای سپاه در تنگه دیده نمیشوند.