مذاکرهٔ قطر در تهران برای جلوگیری از جنگ میان ایران و آمریکا ادامه دارد

مقامهای میانجیگر قطر در تهران بیش از ۱۲ ساعت به گفتگو با مقامهای ایرانی پرداختند تا راهی برای بازگشت مذاکرات مستقیم دو کشور پیدا کنند؛ این تلاشها قرار است روز شنبه در دوحه ادامه یابد.
مقامهای میانجیگر قطر در تهران تلاش کردند با نزدیک کردن دیدگاههای ایران و آمریکا، زمینهٔ بازگشت مذاکرات مستقیم دو کشور را فراهم کنند؛ هدف اصلی این تلاشها جلوگیری از شعلهور شدن مجدد جنگ پس از انتخابات میاندورهای آمریکا است.
در جریان مذاکرات طولانی روز جمعه، میانجیگران قطر بهطور مرتب با کاخ سفید در تماس بودند. یکی از منابع اعلام کرد: «پیشرفت مثبتی حاصل شده است. مذاکرات همچنان با هدف گشودن مسیر توافق میان آمریکا و ایران ادامه دارد.»
قطر در تلاش است تهران و واشنگتن را به پذیرش مجموعهای از اقدامات متقابل متقاعد کند؛ اقداماتی که قرار است طی چند روز اجرایی شوند و زمینهٔ بازگشت دو طرف به مذاکرات مستقیم درباره برنامه هستهای ایران و دیگر مسائل مورد اختلاف را فراهم آورند. گفتوگوهای میانجیگران قطر در تهران پایان نیافته و قرار است روز شنبه در دوحه ادامه پیدا کند.
اختلاف بر سر پیششرطهای بازگشت به مذاکره همچنان یکی از موانع اصلی دستیابی به توافق است. یک مقام آمریکایی گفته است که دو مطالبه متقابل، روند گفتوگوها را با مشکل روبهرو کرده است. دولت آمریکا اصرار دارد ایران پیش از بازگشت به مذاکرات، در زمینه هستهای امتیازهایی بدهد؛ در مقابل، تهران تاکید میکند که آمریکا ابتدا باید محاصره دریایی را لغو کند، داراییهای مسدودشده ایران را آزاد سازد و امکان فروش نفت را برای کشور فراهم کند.
در همین چارچوب، میانجیگران قطر تلاش میکنند ایران را به پذیرش بازدید بازرسان سازمان ملل از تسهیلهای هستهای متقاعد کنند. این پیشنهاد با هدف ایجاد اعتماد میان طرفین مطرح شده و قرار است در مقابل آن، آمریکا بخشی از تحریمهای ایران را کاهش دهد.
در داخل دولت آمریکا، دیدگاههای متفاوتی درباره ادامه مسیر دیپلماسی یا حرکت به سمت اقدام نظامی وجود دارد. برخی از مقامهای دفاعی و خارجه آمریکا نسبت به امکان دستیابی به توافق هستهای با ساختار سیاسی کنونی ایران بدبین هستند و بر این باورند که از طریق حملات نظامی مجدد میتوانند ساختار سیاسی ایران را تضعیف کنند. در سوی دیگر، معاون رئیسجمهور و نمایندگان دیگر دولت آمریکا از سرگیری مذاکرات را دنبال میکنند و خواهان بازگشت دو کشور به مسیر گفتوگو هستند. حتی رئیسجمهور آمریکا نیز نسبت به اینکه ایران در نهایت با توافقی که از نظر او قابل قبول باشد موافقت کند، تردید دارد.
وزیر خزانهداری آمریکا، اسکات بسنت، از ادامه کارزار فشار اقتصادی دولت آمریکا حمایت میکند و معتقد است باید این ابتکار اقتصادی فرصت داده شود تا نتایج خود را نشان دهد.
تحرکات دیپلماتیک برای جلوگیری از تشدید تنشها تنها به قطر محدود نمیشود. مصر، ترکیه، عراق، پاکستان و عربستان سعودی نیز در حال تشویق ایران به ازسرگیری مذاکرات با آمریکا پیش از برگزاری انتخابات میاندورهای هستند؛ این کشورها نگراناند که شکست تلاشهای دیپلماتیک، منطقه را بار دیگر در معرض یک درگیری نظامی گسترده قرار دهد.