مارهای نیزار کوتوله با حرکت چرخشی از شکارچیان فرار میکنند
منتشرشده: · فناوری

مارهای نیزار کوتوله با حلقهکردن بدن و غلتزدنهای پیدرپی، سرعتی نزدیک به ۱۳ کیلومتر بر ساعت را به دست میآورند و سر خود را نسبتاً ثابت نگه میدارند.
مار ابتدا بدنش را به شکل حلقه درمیآورد و سر خود را با انحنایی شبیه حرف S بالا میگیرد. سپس، هنگامی که دم با زمین تماس پیدا میکند، از آن برای پرتابکردن بدنش به جلو کمک میکند. با ادامهی چرخش، بخش دیگری از بدن با زمین تماس پیدا میکند و چرخه دوباره تکرار میشود.
این حرکت پیوسته باعث میشود مار بدون نیاز به شیب زمین، مانند چرخی زنده به جلو حرکت کند. برخلاف جسمی که در سراشیبی غلت میخورد، مارها با نیروی بدن خود حرکت را ایجاد میکنند و آن را ادامه میدهند.
پژوهشگران به توانایی مارها در کنترل سر هنگام غلتزدن اشاره کردند. با وجود چرخش سریع بدن، سر مارها نسبتاً ثابت و رو به جلو نگه داشته میشود که احتمالاً به حفظ جهت حرکت کمک میکند. این ویژگی در مارهای پرنده نیز مشاهده میشود.
سرعت غلتزدن این مارها به ۳٫۶۹ متر بر ثانیه میرسد که حدود چهار برابر سرعت خزیدن آنها است.
در سال ۲۰۲۳، پژوهشگران برای نخستین بار حرکت چرخشی و غلتزدن را در گونهی پسودورابدین لونگیسپس مستند کردند. نویسندهی اصلی پژوهش، ایوان سنگ هوات کواه، توضیح داد که پیشتر این رفتار را بهطور اتفاقی دیده بود اما تجهیزات لازم برای ثبت آن نداشت. در آن زمان، او و همکارانش با استفاده از دوربین، حرکات جانور را ثبت کردند.
پس از انتشار نتایج، رفتار غلتزدن در چند گونهی نزدیک دیگر نیز مشاهده شد. جزئیات دقیق سازوکار این حرکت هنوز ناشناخته است.
دانشمندان هنوز نمیدانند چرا توانایی غلتزدن در این مارها تکامل یافته است. یکی از احتمالات این است که تفاوتهایی در ساختار بدن یا کنترل عصبی آنها وجود داشته باشد که امکان چنین حرکتی را فراهم میکند. احتمال دیگر این است که گونههای بیشتری از مارها بتوانند به همین روش حرکت کنند اما معمولاً از این توانایی استفاده نکنند.
پژوهش در ژورنال Current Biology منتشر شد.