هشدار دربارهٔ استفاده نادرست از سموم در منزل
منتشرشده: · بهروزرسانی: · سلامت

رئیس مرکز سلامت محیط و کار وزارت بهداشت، محسن فرهادی، دربارهٔ خطرات استفاده غیراصولی از سموم و مواد شیمیایی در منازل هشدار داد.
رئیس مرکز سلامت محیط و کار وزارت بهداشت، محسن فرهادی، به اهمیت کمتر شناختهشدهٔ مسمومیتهای شیمیایی در منزل اشاره کرد و هشدار داد که استفاده بدون شناخت کافی از ترکیبات، نحوه اثرگذاری و الزامات ایمنی میتواند خطرات جدی ایجاد کند.
فرهادی توضیح داد که سموم شیمیایی در گروههای مختلفی دستهبندی میشوند؛ برخی برای کنترل آفات بهداشتی در منازل و برخی دیگر برای کنترل آفات کشاورزی استفاده میشوند. استفاده همزمان یا ترکیب غیراصولی مواد شیمیایی میتواند به تولید ترکیبات خطرناک و خفهکننده منجر شود، حتی ترکیب مواد شوینده معمولی مانند سفیدکنندهها با پاککنندههای دیگر ممکن است سلامت افراد را تهدید کند.
او اشاره کرد که برخی سموم، بهویژه ترکیبات فسفره، میتوانند از طریق مسیرهای مختلف وارد بدن شوند و با مختل کردن عملکرد آنزیمها عوارض جدی ایجاد کنند. شناخت نوع سم، نحوه مواجهه با آن و رعایت احتیاطهای متناسب با ویژگیهای هر ماده اهمیت دارد.
فرهادی تاکید کرد که در صورت نداشتن شناخت کافی، افراد باید از مصرف خودسرانه سموم خودداری کنند و عملیات مرتبط با آن را به متخصصان و افراد دارای صلاحیت بسپارند، چه در حوزه کشاورزی و چه در مبارزه با آفات بهداشتی در محیطهای مسکونی و عمومی.
او همچنین به پیامدهای زیستمحیطی برخی مواد شیمیایی اشاره کرد؛ تعدادی از این ترکیبات بهراحتی در طبیعت تجزیه نمیشوند و ممکن است برای ماهها یا سالها در محیط باقی بمانند. آثار برخی سموم پایدار در بافت بدن آبزیان و دیگر جانوران مشاهده میشود، که نشان میدهد توجه همزمان به سلامت انسان و حفاظت از محیط زیست ضروری است.
فرهادی بیان کرد که ارزیابی ایمنی مواد شیمیایی نباید صرفاً به آثار مستقیم بر انسان محدود شود؛ تاثیر آنها بر محیط زیست، جانوران و حشرات مفید نیز باید مورد توجه قرار گیرد. انتخاب و استفاده از سموم باید بر اساس ضوابط تخصصی و فهرست مواد مجاز انجام شود.
در بخش مربوط به محصولات کشاورزی، فرهادی به اهمیت رعایت فاصله زمانی میان سمپاشی و برداشت محصول اشاره کرد. این فاصله، که بهعنوان دوره کارنس شناخته میشود، برای کاهش باقیمانده سموم در محصول و رسیدن آن به سطح قابل قبول تعیین میشود و رعایت آن برای حفظ سلامت مصرفکنندگان ضروری است.
او افزود که در برخی گزارشهای گذشته، مواردی از مسمومیت پس از مصرف محصولات گلخانهای گزارش شده است که احتمال ارتباط آنها با باقیمانده سموم مطرح بوده است. این موضوع نشان میدهد که شستوشوی محصول بهتنهایی کافی نیست و رعایت اصول صحیح سمپاشی و دوره کارنس ضروری است.
فرهادی تاکید کرد که تولیدکنندگان محصولات کشاورزی باید از سموم مجاز و مطابق دستورالعمل استفاده کنند و فاصله زمانی تعیینشده تا برداشت محصول را بهطور کامل رعایت کنند تا احتمال مواجهه مصرفکنندگان با باقیماندههای خطرناک کاهش یابد.
در نهایت، او اشاره کرد که وزارت بهداشت در حال ساماندهی فعالیت شرکتهای مبارزه با حشرات و جوندگان است؛ بیش از ۴۰۰ شرکت دارای مجوز فعالیت هستند که هر یک باید از مسئول فنی مربوط برخوردار باشند. این شرکتها در چارچوب ضوابط تعیینشده فعالیت میکنند و نظارت بر عملکردشان از طریق دانشگاههای علوم پزشکی سراسر کشور پیگیری میشود.