ترجمه بیش از ۳۵۰ کتاب جنگ ایران و عراق در دهه گذشته
منتشرشده: · ایران

در نشست تخصصی درباره ترجمه و نشر آثار جنگ ایران و عراق، مسئولان ادبیات و تاریخ جنگ و سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی بر ضرورت شناخت مخاطبان بینالمللی و همکاری با ناشران خارجی تاکید کردند.
در نشست تخصصی «بایستهها و شایستههای ترجمه و نشر در حوزه مقاومت و جنگ ایران و عراق»، مسئولان حوزه نشر و رایزنان فرهنگی جمهوری اسلامی ایران در چند کشور بر ضرورت عبور از ترجمه صرف، شناخت دقیق مخاطبان بینالمللی، ارتقای کیفیت ترجمهها و توسعه همکاری با ناشران خارجی برای گسترش حضور آثار ایرانی در بازارهای جهانی تاکید کردند.
در این نشست که در چارچوب سلسلهنشستهای تخصصی ترجمه و نشر بینالملل برگزار شد، عبدالرضا عالیزاده، رئیس مرکز ساماندهی ترجمه و نشر سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، علیاصغر جعفری، مدیرعامل موزه ملی انقلاب اسلامی و دفاع مقدس، مهدی امیریان، رئیس سازمان ادبیات و تاریخ جنگ ایران و عراق و مقاومت و مهدی زارعبی، رایزن فرهنگی ایران در تایلند، سعید هاشمی، وابسته فرهنگی جمهوری اسلامی ایران در پاکستان، عباس اشرفی، رایزن فرهنگی جمهوری اسلامی ایران در اسپانیا و وابستگان فرهنگی جمهوری اسلامی ایران بهصورت حضوری و برخط دیدگاههای خود را درباره ظرفیتها و چالشهای معرفی بینالمللی آثار جنگ ایران و عراق و مقاومت مطرح کردند.
علیاصغر جعفری با تاکید بر ضرورت شناخت دقیق مخاطب خارجی گفت: ترجمه آثار جنگ ایران و عراق زمانی اثربخش خواهد بود که با شناخت بازار نشر، ویژگیهای فرهنگی جامعه مقصد و شیوه دریافت پیام از سوی مخاطبان همراه باشد. او انتقاد از رویکردی که ترجمه همه آثار داخلی را بدون ارزیابی قابلیت انتشار در خارج دنبال میکند، کرد و بر ضرورت شناسایی ناشران مقصد، توجه به نظام توزیع و استفاده از ظرفیت بخش خصوصی تاکید نمود. جعفری همچنین برنامهریزی برای شکلگیری نه میز تخصصی در حوزههای مرتبط با مناطق و موضوعات مختلف، از جمله مقاومت، جهان عرب و اسلام، آمریکای لاتین و شبهقاره، مطرح کرد؛ میزهایی که میتوانند به شناخت بازارهای هدف، بررسی نیازهای مخاطبان و بهرهگیری از تجربه کارشناسان و رایزنان فرهنگی کمک کنند.
مهدی امیریان، رئیس سازمان ادبیات و تاریخ جنگ ایران و عراق و مقاومت، گفت که طی یک دهه گذشته، بیش از ۳۵۰ عنوان کتاب در این حوزه ترجمه شده است. او اشاره کرد که در بیش از ۲۰ دوره جایزه انتخاب بهترین کتاب سال جنگ ایران و عراق، آثار ترجمهشده نیز در بخشهای ارزیابی این رویداد مورد توجه قرار میگیرند و در آخرین دوره، از میان حدود یکهزار و ۹۰۰ تا دو هزار عنوان اثر ارسالی، بیش از ۷۰ عنوان ترجمهشده به مرحله بررسی و داوری رسیدند. امیریان بر ضرورت ایجاد مسیر مشخص برای انتشار بینالمللی کتابهای برگزیده و توسعه ارتباط با ناشران خارجی و آژانسهای ادبی تاکید کرد.
سعید هاشمی، وابسته فرهنگی جمهوری اسلامی ایران در پاکستان، با اشاره به تجربه عرضه برخی ترجمههای ایرانی به ناشران پاکستانی، از وجود ایرادهای زبانی و محتوایی در تعدادی از این آثار انتقاد کرد و شناخت ناکافی از موضوع و جامعه مقصد را از عوامل کاهش قابلیت انتشار آنها دانست. او تاکید کرد که حتی مفاهیم و اصطلاحات رایج در ادبیات جنگ ایران و عراق ممکن است برای نسلهای جدید ایران نیز نیازمند توضیح و بازروایت باشند؛ ازاینرو، انتقال این مفاهیم به مخاطب پاکستانی باید با توجه به سن، دانش، پیشینه فرهنگی و نیازهای فکری او صورت گیرد. هاشمی پیشنهاد داد از تجربههای مشترک دو جامعه در زمینه شهادت، ایثار، جانبازی و مقاومت برای خلق روایتهای ادبی و داستانی بهره گرفته شود.