رئیس مرکز ساماندهی ترجمه و نشر بر ضرورت ترجمه آثار حوزه مقاومت با نگاه به مخاطب بینالمللی تاکید کرد
منتشرشده: · ایران

رئیس مرکز ساماندهی ترجمه و نشر سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی در نشست تخصصی به ضرورت توجه به مخاطبان خارجی در ترجمه و انتشار آثار حوزه مقاومت اشاره کرد.
در نشست تخصصی «بایستهها و شایستههای ترجمه و نشر در حوزه مقاومت و جنگ ایران و عراق»، حضور مسئولان و فعالان حوزه فرهنگ، ترجمه و نشر، رئیس مرکز ساماندهی ترجمه و نشر سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، عبدالرضا عالیزاده، به بررسی ظرفیتها و چالشهای ترجمه و انتشار بینالمللی آثار حوزه مقاومت و جنگ ایران و عراق پرداخت.
عالیزاده اشاره کرد که سالانه حدود ۸۰ تا ۱۰۰ عنوان کتاب در حوزه معارف اسلامی و علوم انسانی به بیش از ۲۰ زبان ترجمه میشود، اما سهم آثار حوزه جنگ ایران و عراق و مقاومت در این ظرفیت نیازمند توجه بیشتر و برنامهریزی هدفمند است. او یکی از چالشهای اساسی این حوزه را تمرکز بخش قابل توجهی از تولیدات بر بازار داخلی دانست و افزود که برخی آثار با محتوای ارزشمند، از ابتدا با توجه کافی به ظرفیتهای مخاطبان بینالمللی نوشته نمیشوند و این میتواند فرایند ترجمه و انتشار آنها را دشوار کند.
عالیزاده آثار قابل ترجمه را در سه گروه قابل بررسی دانست: آثاری که بدون تغییر قابلیت ترجمه دارند؛ آثاری که با ویرایش، بازآرایی یا متناسبسازی برخی بخشها برای مخاطبان خارجی آماده میشوند؛ و آثاری که باید از همان مرحله نگارش، با رویکرد بینالمللی و شناخت بازارهای هدف تالیف شوند. او بر اهمیت گروه سوم تاکید کرد و گفت که نویسندهای که از ابتدای کار بداند اثر او در کشورهای مختلف منتشر خواهد شد، در انتخاب زاویه روایت، واژگان و شیوه پرداخت به موضوع نگاه گستردهتری خواهد داشت.
عالیزاده بر اهمیت پرداخت هنرمندانه به مفاهیمی همچون صبر، ایستادگی در برابر زورگویی، تلاش برای زندگی بهتر، امید به آینده و آزادی تاکید کرد و گفت که توجه به مفاهیم مشترک انسانی در کنار حفظ هویت و محتوای فرهنگی آثار، میتواند زمینه ارتباط موثرتر مخاطبان بینالمللی با روایتهای ایرانی در حوزه مقاومت و جنگ ایران و عراق را فراهم کند.
او همچنین نقش ناشران خارجی در فرایند ترجمه و نشر بینالمللی را توضیح داد و گفت که موفقیت یک اثر در بازار داخلی بهتنهایی برای تضمین انتشار آن در خارج کافی نیست؛ ناشر خارجی باید ظرفیت ارتباط مخاطبان کشور مقصد با محتوای کتاب و امکان عرضه آن در بازار نشر را ارزیابی کند.
عالیزاده سازوکار همکاری این مرکز را مبتنی بر تعامل میان ناشران داخلی و خارجی، تسهیل ارتباط میان آنها و حمایت از فرایند چاپ و انتشار آثار در کشور مقصد تشریح کرد. او بر اهمیت مشارکت ناشران و شناخت دقیق ظرفیتهای بازار مقصد تاکید کرد و این رویکرد را زمینهای برای تقویت چرخه اقتصادی ترجمه و نشر بینالمللی دانست.
علاوه بر این، او ضرورت بهرهگیری از ظرفیت رایزنان فرهنگی جمهوری اسلامی ایران در کشورهای مختلف و تبادل اطلاعات درباره وضعیت نشر، شناخت اولویتهای فرهنگی و آشنایی با اقتضائات بازارهای هدف را از عوامل موثر در ارتقای اثربخشی برنامههای ترجمه و نشر مطرح کرد.
در پایان، عالیزاده بر ضرورت بازنگری در برنامهریزیها و تخصیص منابع متناسب با نیازها و شرایط جدید تاکید کرد و اهمیت استمرار نشستهای تخصصی و تبدیل گفتوگوها به برنامههای عملیاتی را برجسته ساخت.