محدودیتهای مرزی پاکستان و تاثیر بر تجارت ایران
منتشرشده: · بهروزرسانی: · ایران

توقف یکهفتهای تردد تجاری در دو گذرگاه اصلی پاکستان-ایران باعث اختلال در صدها کامیون شد و سوالاتی درباره آینده مسیرهای زمینی برای ایران مطرح کرد.
در شرایطی که محدودیتهای دریایی تجارت ایران را مختل کرده است، مرز پاکستان به یکی از مهمترین مسیرهای انتقال کالا به ایران تبدیل شد. اما از ۱۷ اکتبر، تردد تجاری در گذرگاههای گبد-ریمدان و تفتان-میرجاوه متوقف شد و صدها کامیون در دو سوی مرز متوقف گردید.
با بازگشایی گذرگاه گبد-ریمدان، برخی مبادلات از سر گرفته شد؛ اما محدودیتهای تجاری همچنان ادامه دارد. به گفته روزنامه پاکستانی «دان»، فقط محمولههایی که بارنامه آنها مربوط به ۲۴ مهر یا پیش از آن باشد، اجازه عبور مییابد.
وزارت بازرگانی پاکستان در ۲۴ مهر ۱۴۰۵ مصوبهای را لغو کرد که واردات از ایران را از ارائه «فرم الکترونیکی واردات» معاف میکرد. یک روز بعد، تردد تجاری در دو گذرگاه متوقف شد.
مقامات پاکستان و ایران دلایل متفاوتی برای این اقدام مطرح کردند. مسئولان بلوچستان، از جمله معاون کمیسر منطقه چاغی، این اقدام را موقتی توصیف کرده و هدف آن کنترلهای امنیتی، مقابله با قاچاق و حمایت از عملیات ضدتروریستی بود. در مقابل، سخنگوی وزارت امور خارجه ایران، توقف را ناشی از مشکلات فنی و ضرورت تدابیر احتیاطی دانست و گفت که دو طرف در تماس و مذاکره هستند.
سفیر ایران در پاکستان اعلام کرد که ایران هیچ محدودیتی برای صادرات کالا به پاکستان اعمال نکرده و مرزهایش باز است؛ اما تغییر در مقررات وارداتی پاکستان مانع ارسال محمولهها شده است. فعالان اقتصادی به موانع بانکی نیز اشاره کردند؛ واردکنندگان پاکستانی باید فرم الکترونیکی مربوط را از طریق شبکه بانکی خود ثبت کنند، که به دلیل تحریمهای بانکی علیه ایران دشوار است.
توقف تجارت باعث صفهای طولانی در دو سوی مرز شد. اتاق بازرگانی و صنایع کویته حدود دو هزار کامیون در دو سوی مرز را برآورد کرد، در حالی که رسانههای ایرانی گزارش دادند که حدود سه هزار کامیون در انتظار عبور به پاکستان بودند.
مرز مشترک پاکستان-ایران یکی از شریانهای اقتصادی مهم برای هر دو کشور است، اما حجم تجارت دوجانبه هنوز بسیار پایینتر از هدف ۱۰ میلیارد دلاری است؛ آمارهای رسمی ارزش مبادلات را بین یک تا سه میلیارد دلار برآورد میکنند.