پیروزی دانشجویان صربستان و چالشهای تشکیل دولت
منتشرشده: · بهروزرسانی: · اقتصاد

پس از پیروزی دانشجویان در انتخابات صربستان، سوالاتی دربارهٔ رهبری، سیاستها و توانایی تشکیل دولت مطرح شد.
پس از اعلام شکست «الکساندر ووچیچ» در انتخابات، دهها هزار نفر در سراسر کشور به جشن و پایکوبی پرداختند. در این میان، پرسشهایی دربارهٔ رهبری آینده، سیاستهای او و توانایی گروهی از افراد ناشناس در مدیریت اقتصاد و روابط بینالمللی مطرح شد. موسسه تحقیقاتی «تنیو گلوبال» در گزارشی اشاره کرد که پیروزی دانشجویان احتمالاً تغییرات گستردهای در نهادها و سیاستها به همراه خواهد داشت، اما مقاومت بوروکراتیک و تجربه محدود در کشورداری میتواند چالشبرانگیز باشد.
جنبش اعتراضی پس از حادثهٔ سقوط سایبان یک ایستگاه قطار در شهر نوویساد در سال ۲۰۲۴ شکل گرفت و با خواستار پاسخگویی و پایان دادن به فساد، حمایت گستردهای به دست آورد. پیش از انتخابات، ۲۵۰ نفر از دانشگاهیان، وکلا، پزشکان، بازیگران، کشاورزان و نوازندگان را برای نمایندگی انتخاب کردند. این جنبش و برخی از نامزدهای ارشد در فهرست آن، چشماندازی از رویکرد خود ارائه داده و وعدهٔ برنامهای داخلی برای مبارزه با فساد را دادهاند.
آنها کوزوو را به رسمیت نمیشناسند، اما میخواهند دربارهٔ عضویت صربستان در اتحادیه اروپا همهپرسی برگزار شود. چهرههای برجسته فهرست شامل «ایلیا سردانوویچ»، متخصص قلب و رئیس فهرست نامزدهای دانشجویان؛ «دژان سوسکیچ»، رئیس پیشین بانک مرکزی؛ و «رادومیر ساجچیچ»، استاد دانشگاه بلگراد هستند که پس از پیروزی، به نمایندگی از دانشجویان سخنرانی کردند. هنوز مشخص نیست که آیا هیچیک از آنها پست وزارت را بر عهده خواهند گرفت.
«کاتارینا پوپویچ»، استاد دانشگاه بلگراد، گفت: «جنبش دانشجویی چنان تحولی در فرهنگ صربستان ایجاد کرد که باید ببینیم آیا دوام میآورد یا خیر.» او افزود: «ما فقط امیدواریم اهداف بزرگی وجود داشته باشد که بتواند آنها را به اندازه کافی در کنار هم نگه دارد تا ساختار موجود را برچینند.» بر اساس قانون اساسی صربستان، نامزدهای دانشجویان پس از اعلام نتایج نهایی توسط کمیسیون انتخابات ایالتی و تشکیل پارلمان، ۹۰ روز فرصت دارند تا دولت را تشکیل دهند.
زمان اهمیت دارد؛ بهویژه با توجه به اینکه بودجه باید پیش از پایان سال و در شرایط رو به رشد سطوح بدهیهای عمومی و خصوصی به تصویب برسد، در حالی که هرگونه تلاش برای پایان دادن به فساد نیازمند بازنگری در پلیس، سازمانهای اطلاعاتی و اصلاحات قضایی است. «بوژو پرلوویچ»، وکیل اهل بلگراد و وزیر مشاور اسبق کشور، گفت که نهادهای دولتی پس از ۱۴ سال حاکمیت ووچیچ نیازمند «سمزدایی» هستند. او هشدار داد که «حزب پیشرو صربستان» (SNS) به عنوان یک اپوزیسیون قوی ظاهر خواهد شد و دولت جدید باید از جایگاه خود دفاع کند. ووچیچ و حزبش بارها اتهامات مربوط به سرکوب و فساد را رد کردهاند.