رمان «آتش بدون دود» و نمایش رادیویی آن
منتشرشده: · بهروزرسانی: · فرهنگ و هنر

نویسنده نادر ابراهیمی رمان هفتجلدی «آتش بدون دود» را در سال ۱۳۵۳ آغاز کرد و در سالهای بعد آن را به نمایش رادیویی تبدیل کرد. این اثر در بستر ترکمنصحرا و با تمرکز بر درگیری دو قبیله ترکمن روایت میشود.
نادر ابراهیمی (۱۳۱۵-۱۳۸۷) نویسنده، مترجم، روزنامهنگار و فیلمساز ایرانی بود که در ادبیات داستانی و کودک و نوجوان آثار متعددی منتشر کرد. رمان هفتجلدی «آتش بدون دود» یکی از طولانیترین مجموعههای داستانی در ادبیات معاصر ایران است که از سال ۱۳۵۳ منتشر شد. بستر این اثر اقلیم ترکمنصحرا است و وقایع آن بر پایه درگیری تاریخی دو قبیله ترکمن، گوکلان و یموت، شکل میگیرد. نقطه شروع داستان، ازدواج گالان اوجا و سولماز از این دو قبیله متخاصم است که باعث شعلهور شدن کینهای قدیمی میشود.
در جلدهای بعدی، روایت از قالب تقابل ایلیاتی خارج شده و ابعاد سیاسی و اجتماعی را به خود میگیرد. ابراهیمی روند گذار جامعه سنتی به مدرن، مبارزات شهری و درگیری کشاورزان با زمینداران را از طریق سرنوشت سه نسل از یک خانواده ترکمن گزارش میدهد. این رمان به دلیل گستردگی حوادث، منبع اقتباس یک مجموعه تلویزیونی به کارگردانی نویسنده بود و ایوب آقاخانی نیز از آن نمایش رادیویی «آتش بدون دود» ساخت.
سردبیر، گوینده و کارگردان نمایش رادیویی ایوب آقاخانی است. نرگس موسیپور افکتور، محمدرضا محتشمی صدابردار و فرشاد آذرنیا تهیهکننده آن هستند. در چهارمین قسمت از این نمایش، ایوب آقاخانی، محسن بهرامی، فریبا طاهری و مهدی نمینیمقدم حضور دارند.
در این قسمت، گالان اوجا و سولماز کشته شدهاند و زمان گذشته است. آلنی، فرزند آق اویلر و نوه گالان اوجا، پیش از رفتن با پدرش دیدار میکند. آلنی از پدرش پرسشهای مختلفی درباره پدربزرگش میپرسد و او نیز سعی میکند دید فرزندش را اصلاح کند. آق اویلر بر آن است تا آلنی به حکیم تبدیل شود و بازگردد. مادر آلنی، ملان، نگران است که اتفاقی برای فرزندش بیفتد. شش ماه از رفتن آلنی گذشته است و آق اویلر کدخدایی را رها کرده است. پالاز، پسر بزرگ او، نسبت به اقدامات پدرش معترض است و فکر میکند او تصمیمات نادرستی گرفته است.
این قسمت با مدت زمان ۲۴ دقیقه و ۸ ثانیه بهصورت رادیویی پخش میشود.