مجسمه آزادی: مسیر ساخت و تبدیل به نماد جهانی
منتشرشده: · بهروزرسانی: · فرهنگ و هنر

مجسمه آزادی نیویورک، که اکنون نماد ایالات متحده است، از ایدهٔ یک هنرمند فرانسوی تا حمایتهای مردمی در آمریکا و فرانسه بهدست آمد.
مجسمه آزادی، ارتفاعی حدود ۹۳ متر، یکی از شناختهشدهترین نمادهای ایالات متحده است و در آثار گوناگونی به آن اشاره شده است؛ از پوسترهای تبلیغاتی برای فروش اوراق قرضه جنگی گرفته تا صحنه پایانی فیلم «سیاره میمونها» محصول سال ۱۹۶۸.
ایدهٔ ساخت مجسمه را هنرمند فرانسوی فردریک آگوست بارتولدی مطرح کرد. او در سال ۱۸۷۱ به آمریکا آمد تا از آمریکاییها حمایت مالی برای ساخت مجسمهٔ عظیم و باشکوه جلب کند. طرح بارتولدی از ایدهٔ قدیمیتری الهام گرفته بود که در آن پیکرهٔ زنی با فانوس در دست، در ورودی کانال سوئز قرار میگیرد. او نام طرح را «آزادی، روشنگر جهان» گذاشت و ابتدا پارک مرکزی نیویورک را بهعنوان مکان احتمالی نصب بررسی کرد، اما در نهایت جزیرهٔ آن زمان «جزیره بدلو» را انتخاب کرد.
بارتولدی برای تبلیغ ایده خود از واشنگتن دیسی تا لسآنجلس سفر کرد، اما نتوانست حمایت دولت آمریکا را جلب کند و به فرانسه بازگشت. در آنجا با دوستش، ادوارد دو لابولای، همکاری آغاز کرد؛ او سالها در اندیشهٔ ساخت یادمانی مشترک برای فرانسه و آمریکا بود. لابولای در سال ۱۸۷۵ اتحادیهٔ فرانسوی‑آمریکایی را تشکیل داد تا ۲۵۰ هزار دلار برای ساخت مجسمه جمعآوری کند و انتظار داشت آمریکاییها نیز هزینهٔ پایه مجسمه را تامین کنند.
در سال ۱۸۷۶، بارتولدی دست و مشعل مجسمه را در نمایشگاه صدمین سالگرد استقلال آمریکا در فیلادلفیا به نمایش گذاشت تا اشتیاق عمومی را برانگیزد. ساکنان نیویورک، که میخواستند در این رقابت عقب نمانند، موافقت کردند دست و مشعل را در میدان مدیسون به نمایش بگذارند تا مردم را به کمک مالی بیشتر ترغیب کنند.
در دههٔ ۱۸۸۰، کمیتهٔ آمریکایی مجسمه آزادی از فروش ماکتهای کوچک مجسمه، که هنوز در مرحلهٔ طراحی بود، کمک مالی جمعآوری کرد. قیمت این ماکتها از یک دلار برای ماکت شش اینچی تا پنج دلار برای نمونهٔ یک فوت متغیر بود. این ماکتها در سراسر ایالات متحده و جهان بهصورت کارزارهای سراسری به فروش میرسیدند و به تثبیت جایگاه مجسمه در ذهن مردم کمک کردند.
برنامههای دیگری نیز برای جمعآوری کمک مالی برگزار شد؛ از مراسم نمایشی گرفته تا مسابقات مشتزنی. شاعر آمریکایی لازاروس در سال ۱۸۸۳ شعری با عنوان «کلوسوس جدید» سرود که در نمایشگاه هنری خوانده شد و دو دهه بعد بر لوحی برنزی در دیوار داخلی پایه مجسمه حک شد.