پرسش دربارهٔ تجربهٔ حضور موجودی نامرئی
منتشرشده: · جهان

پروفسورهای روانشناس به بررسی تجربیات ماوراءالطبیعه میپردازند و توضیح میدهند که عوامل مختلفی میتوانند باعث احساس حضور موجودی نامرئی شوند.
پروفسور کریستین سیموندز‑مور، روانشناس دانشگاه وست جورجیا، اشاره میکند که افراد بدون تردید تجربههایی دارند که خودشان آنها را ماوراءالطبیعه میدانند؛ اصطلاحی که معمولاً برای پدیدههایی به کار میرود که علم در حال حاضر نمیتواند آنها را توضیح دهد. او میگوید این تجربهها از نظر ذهنی کاملاً واقعیاند و میتوانند تاثیر بسیار بزرگی بر افراد بگذارند، اما لزوماً علت آنها فراطبیعی نیست.
سیموندز‑مور توضیح میدهد که در زمانهایی که افراد در حالتهای با اندکی تغییر در سطح هوشیاری قرار دارند، ممکن است تخیل درونی و ادراک بیرونی در هم بیامیزند و تشخیص تفاوت میان آن دو دشوار شود. این وضعیت به «هیپناگوژی» معروف است، دورهای میان خواب و بیداری. در همین دوره، فلج خواب نیز ممکن است رخ دهد؛ بررسیای در سال ۲۰۱۱ برآورد کرده بود که ۷/۶ درصد از جمعیت عمومی آن را تجربه کردهاند.
پروفسور کریس فرنچ از گلداسمیتس، دانشگاه لندن، توضیح میدهد که فلج خواب زمانی است که بدن بیدار میشود اما مغز نه، و با طیفی از نشانهها همراه است، از جمله احساس شدید حضور موجود دیگری در اتاق. او میگوید حتی اگر چیز دیگری در اتاق دیده یا شنیده نشود، احساس میشود چیزی آنجاست و ممکن است توهمهای کامل، از جمله احساسهای جسمانی، رخ دهند.
به گفتهٔ کارشناسان، «پاریدولیا» یا تمایل به دیدن الگو در دادههای تصادفی نیز ممکن است باعث تجربههای ماوراءالطبیعه شود. پروفسور رادنی اشمالتز از دانشگاه مکایوان، کانادا، اشاره میکند که به دلیل نحوه کار دستگاه بینایی، ممکن است چیزی را از گوشه چشم ببینیم و به اشتباه آن را شبیه صورت تصور کنیم.
سیموندز‑مور معتقد است که در شرایط استرس، مستعدی به دیدن چنین الگوهایی افزایش مییابد. او همچنین به پدیدهٔ «گسستگی» اشاره میکند؛ زمانی که جنبههایی از خود بهصورت جدا از یکدیگر تجربه میشوند. گسستگی میتواند در دورههای استرس شدید یا در زندگی روزمره، مانند رانندگی در حالت «خلبان خودکار»، رخ دهد. در این حالت، فرد ممکن است بخشی از خود را بهصورت موجود دیگری تجربه کند.
برخی پژوهشها ارتباطی میان گزارش تجربههای ماورایی و ویژگی روانشناختی به نام «ترانسلیمینالیتی» یافتهاند. سیموندز‑مور میگوید بهترین راه سنجش این ویژگی استفاده از پرسشنامههای تخصصی است؛ افرادی که در این سنجه نمره بالاتری میگیرند، معمولاً خلاق، دارای تخیل و خیالپردازی بالا، و احتمالاً تحت تاثیر هنر یا موسیقی قرار دارند. این افراد ممکن است بیشتر احتمال داشته باشند احساس حضور نامرئی کنند و یا دچار «حسآمیزی» (سینستزیا) شوند.