ملایر: ظرفیتهای انگور در مواجهه با چالشهای ساختاری
منتشرشده: · بهروزرسانی: · ایران · همدان

شهرستان ملایر با تولید انبوه و تنوع ارقام انگور، همچنان با مشکلات ساختاری در زنجیره تامین و فرآوری مواجه است. نیازمند برنامهریزی کلان و حمایتهای اجرایی میباشد.
شهرستان ملایر بهعنوان یکی از قطبهای اصلی تولید انگور و کشمش در کشور شناخته میشود. سطح زیرکشت باغات انگور در این شهرستان حدود ۱۳ هزار هکتار است که از این میزان ۱۲٬۶۱۱ هکتار باغات بارور و ۲۸۴ هکتار باغات غیر بارور میباشند. میانگین پیشبینی شده برای تولید انگور در هر هکتار از باغات این شهرستان ۲۴ تن است.
این حجم انبوه تولید، چرخه متنوعی از فرآوردهها را تغذیه میکند؛ از جمله کشمش، شیره انگور، آبغوره، شربت باسلوق و مصرف تازه خوری. بهطور تقریبی ۷۰ درصد از انگور تولیدی به کشمش تبدیل میشود و ۱۲٫۵ درصد به شیره انگور، ۴٫۵ درصد به آبغوره و ۳ درصد به شربت و سایر فرآوردهها تبدیل میشود. حدود ۱۰ درصد از کل انگور به صورت تازه خوری به بازار عرضه میشود.
تنوع ارقام نیز یکی از مزیتهای رقابتی ملایر است؛ بیش از ۱۵ رقم انگور در این شهرستان تولید میشود. رقم «بیدانه سفید» بیشترین سهم را بهدست میآورد و سایر ارقام برجسته شامل یاقوتی، عسگری، ترکمن ۴، فخری، صاحبی، شانی قرمز، شصت عروس، خلیلی، لعل، کندری و انگور سیاه میباشند.
با این حال، بخشهای مهمی از زنجیره ارزش با چالشهای ساختاری مواجه هستند. محدودیت در توسعه ارقام تجاری و تازه خوری، خرد بودن سطح باغات، سنتی بودن سیستم کاشت و آبیاری، مبارزه با آفات و بیماریها، بهداشتی نبودن بخش عمدهای از حمل و نقل و انبارداری کشمش، و سنتی و غیربهداشتی بودن مراحل تهیه انواع کشمش از جمله مشکلات مطرح شدهاند. خطوط تولید و بستهبندی بیشتر کارخانههای تصفیه و بستهبندی کشمش در ملایر قدیمی و مستهلک بوده و کاهش کیفیت کشمش و سبزه تولیدی باغداران به علت افزایش قیمت نهادههای مورد نیاز برای فرآوری، نیز گزارش شده است.
تحلیل دقیق این پتانسیلها و چالشها، بستری مناسب برای گام برداشتن در مسیر توسعه پایدار کشاورزی منطقه فراهم میکند.