هوشمندسازی کارخانه؛ گران در ذهن، ارزان در عمل
منتشرشده: · بهروزرسانی: · فناوری

مدیرعامل شرکت فناوریهای نوین پایوند همکاران سیستم در رویداد «باهم ۱۴۰۵» بیان کرد که مانع اصلی هوشمندسازی صنعت، هراس مدیران از فناوری است و نه هزینه. او به این نکته اشاره کرد که تجهیزات پایش انرژی در دسترس و ارزان هستند و هزینه واقعی در تاثیرات اجتماعی و بازارهای جهانی نهفته است.
در رویداد «باهم ۱۴۰۵» مدیرعامل شرکت فناوریهای نوین پایوند همکاران سیستم، صفر وفادار، گفت که تصور بسیاری از مدیران صنعتی دربارهٔ هزینهٔ راهاندازی سامانهٔ پایش انرژی در کارخانه، بسیار بالاتر از واقعیت است. او اشاره کرد که تجهیزات معتبر این حوزه، از برندهای شناختهشده، حدود ۱۸ میلیون تومان قیمت دارند و در دسترس هستند. وفادار، که در حاشیه رویداد با گفتوگو کرده، به هراس مدیران از ورود فناوری اشاره کرد و گفت که این هراس باعث میشود ورود فناوری را با رخدادهای پیشبینینشده و هزینههای فراتر از توان کارخانه یکی میداند.
غرفه Smart Factory همکاران سیستم در همان رویداد، پاسخی به این هراس بود؛ جایی که کارخانه هوشمند از یک مفهوم انتزاعی به تجربهٔ ملموس برای بازدیدکنندگان تبدیل میشود.
از دیدگاه وفادار، هوشمندسازی قبل از اینکه چالشی فنی باشد، مسئلهٔ فرهنگی است. او مواجهه مدیران با این فناوری را به برخورد افراد با مدلهای زبانی و چتباتها تشبیه کرد: گروهی بیدرنگ به استقبال این ابزارها رفتند و گروهی دیگر، حتی امروز که بخشی از کار روزمره بسیاری از افراد تبدیل شدهاند، همچنان با تردید به آنها مینگرند. او مسئولیت را بر عهدهٔ صنعت نمیگذارد و معتقد است که شرکتهای فناوری هنوز نتوانستهاند ارزش واقعی این راهکارها را برای صنعت روشن کنند.
وفادار برای نشان دادن ابعاد این ارزش، صنایع لبنی را مثال زد. او گفت که بخشی از دستاورد هوشمندسازی در این صنعت بهروشنی در حسابهای کارخانه منعکس میشود؛ کاهش ضایعات، مستقیماً به سود بیشتر میآید. اما بخش مهمتر، در هیچ صورت مالیای دیده نمیشود. او اشاره کرد که اگر محصولی نامطلوب از خط تولید یک کارخانه لبنی به مصرفکننده برسد و باعث بروز بیماری شود، پیامدهای آن روزهای از دسترفته کار و زندگی، هزینه درمان و مصرف دارو است؛ هزینهای که به گفته او هرگز محاسبه نمیشود. او معتقد است اگر این بعد اجتماعی دیده شود و فرهنگسازی بهتدریج جا بیفتد، کارخانهها خود به سمت هوشمندسازی خواهند رفت.
وفادار اهمیت اینترنت اشیا را بهعنوان بلیت ورود به بازارهای جهانی مطرح کرد. او گفت که در برخی کشورهای اروپایی و آمریکا، اتصال به اینترنت اشیا برای بعضی صنایع الزامی است و محصولی که از این قابلیت بیبهره باشد، اساساً امکان فروش ندارد. او مثال داد که اگر یک تولیدکننده ایرانی یخچال بخواهد محصولش را به اروپا صادر کند، بدون قابلیت اتصال به اینترنت اشیا پشت درهای این بازار خواهد ماند. او یادآوری کرد که این قابلیت در صنایع غذایی و دارویی نیز به استانداردی الزامی در جهان تبدیل شده است.
وفادار برای ورود به این مسیر، توصیه کرد که هوشمندسازی باید از نقطهای آغاز شود که با هزینهای منطقی، بیشترین احتمال موفقیت را دارد و در کوتاهترین زمان به نتیجه میرسد. او اشاره کرد که این موفقیتهای سریع یا Quick Winها هم ارزش اقتصادی میآفرینند و هم اعتماد سازمان را برای برداشتن گامهای بعدی جلب میکنند. او در انتخاب این نقطه، اصل پارتو را راهگشا میداند: یافتن بخشی از فرایندها یا تجهیزات که با کمترین هزینه و مداخله، بیشترین ارزش را خلق میکند، و بهرهگیری حداکثری از تجهیزات، دادهها و زیرساختهایی که کارخانه از پیش در اختیار دارد.
غرفه Smart Factory بر همین منطق بنا شده است: دادههای کف کارخانه، از وضعیت تجهیزات و خطوط تولید تا مصرف انرژی، بهطور پیوسته گردآوری و تحلیل میشود و به سامانههای مدیریتی مانند ERP راهکاران راه مییابد تا برنامهریزی تولید، نگهداری و تعمیرات و کنترل هزینهها بر پایه دادههای واقعی انجام شود. علاقهمندان میتوانند تا شنبه ۹ آبان، آخرین روز «باهم ۱۴۰۵»، در سالن ۴۱ نمایشگاه بینالمللی تهران از این غرفه بازدید کنند.