سودجویی از رنج: سرمایهگذاری ابرثروتمندان بحران اقلیم را تشدید میکند
منتشرشده: · ایران

گزارش سازمان ملل نشان میدهد که تعهدهای کنونی اقلیمی ناکافی است و انتشار گازهای گلخانهای تا ۲۰۳۵ تنها ۶٪ کاهش مییابد. اکسفام گزارش میدهد که ابرثروتمندان از صنایع آلاینده و بازسازی پس از فجایع سود میبرند.
یک گزارش تازه سازمان ملل متحد نشان میدهد که برای محدود نگه داشتن افزایش دمای جهانی، به تعهدهای کنونی اقلیمی دولتهای ملی تکیه نمیتوان کرد. بر اساس برنامههای اخیر، انتشار جهانی گازهای گلخانهای تا سال ۲۰۳۵ تنها شش درصد نسبت به سطح سال ۲۰۱۹ کاهش مییابد، که کمتر از برآورد سال گذشته است. این رقم هنوز فاصله زیادی با کاهش ۶۰ درصدی دارد که برای محدود کردن گرمایش به ۱٫۵ درجه سانتیگراد لازم است.
با تجمیع تعهدهای ۱۵۴ کشور، گزارش ۷۱ درصد از کل انتشارها را پوشش میدهد. حتی اگر همه کشورها برنامههای الزامآور خود را در چارچوب توافق پاریس به طور کامل اجرا کنند، میزان کاهش انتشار تنها حدود ۹ درصد خواهد رسید. برای جلوگیری از گرمایش به ۲ درجه سانتیگراد، انتشارها باید تا سال ۲۰۳۵ به میزان ۳۷ درصد کاهش یابد. سازمان ملل هشدار داد که جهان در مسیر عبور موقت یا طولانیمدت از سقف ۱٫۵ درجهای قرار دارد.
در گزارش دوم، سازمان ملل اعلام کرد که تامین مالی جهانی اقلیم در سالهای ۲۰۲۳ تا ۲۰۲۴ حدود ۱٫۹ تریلیون دلار بوده که نسبت به دوره ۲۰۲۱ تا ۲۰۲۲، ۳۲ درصد افزایش نشان میدهد. این رشد عمدتاً ناشی از سرمایهگذاری بخش خصوصی در فناوریهای کمانتشار و هزینهکرد خانوارها برای خودروهای برقی و انرژیهای تجدیدپذیر است.
یک گزارش جداگانه از خیریه اکسفام، منتشر پیش از نشستهای اقلیمی COP۳۱ در ترکیه، استدلال میکند که برای ثروتمندترین سرمایهگذاران، انگیزهها اغلب آنان را به سمت و سویی نادرست سوق میدهد. اکسفام میگوید ابرثروتمندان نه تنها از طریق فعالیتهای آلاینده به بحران اقلیمی دامن میزنند، بلکه در حال «سودجویی از رنج» نیز هستند؛ آنها گاهی یک «سود دوگانه» به دست میآورند: نخست از صنایعی که موتور فروپاشی اقلیمی هستند و سپس از کسبوکارهایی که در زمینه آمادگی و بازسازی پس از فجایع فعالیت میکنند.
شاخص اکسفام با عنوان «شاخص تخریب و بازسازی» ۲۱۷ شرکت را بررسی کرده؛ برخی در صنایعی فعالند که فروپاشی اقلیمی را پیش میبرند و برخی دیگر در صنایعی کار میکنند که برای مواجهه با فجایع اقلیمی یا بازسازی پس از آن آماده میشوند. به گفته این خیریه، شرکتهای حاضر در این شاخص در سال ۲۰۲۵ به طور متوسط ۱٫۸ میلیارد دلار سود کسب کرده و بیش از ۱ میلیارد دلار به سهامداران پرداخت کردهاند. انتظار میرود بازار جهانی بازسازی پس از فاجعه تا سال ۲۰۲۹ از ۷۰ میلیارد دلار به ۹۲ میلیارد دلار افزایش یابد.
اکسفام میگوید سرمایهگذاریهای هزار میلیاردر ثروتمند جهان در سال ۲۰۲۵ با انتشار ۴۸۶ میلیون تن دیاکسید کربن معادل پیوند داشته است. اگر این گروه را یک کشور فرض کنیم، در جایگاه نوزدهمین آلاینده بزرگ جهان قرار میگیرند. ۷۱ درصد این سرمایهگذاریها در بخشهای پرآلایندهای مانند نفت، گاز و صنایع شیمیایی است.
اکسفام میگوید ثروتمندترین ۰٫۱ درصد جمعیت جهان، یعنی حدود ۸ میلیون نفر، بیش از مجموع انتشارهای ۴۴ درصد فقیرتر بشریت گازهای گلخانهای تولید میکنند.