کشورهای برتر تولید گازهای گلخانه‌ای در سال ۲۰۲۵ و جایگاه ایران
منتشرشده: · اقتصاد
در سال ۲۰۲۵، چین، آمریکا و هند بیش از نیمی از گازهای گلخانه‌ای جهان را تولید می‌کنند. چین با انتشار نزدیک به ۱۶ میلیارد تن در صدر قرار دارد و ایران در هفتمین جایگاه با سهم ۲.۱ درصدی حضور دارد.
چین، آمریکا و هند در مجموع مسئول انتشار بیش از نیمی از گازهای گلخانه‌ای جهان هستند. چین به‌تنهایی ۳۰.۳ درصد از انتشار جهانی گازهای گلخانه‌ای را به خود اختصاص داده است؛ در حالی‌که سهم آمریکا ۱۱.۴ درصد است. کانادا با وجود جمعیتی کمتر از یک‌سوم مکزیک، اندکی بیشتر از این کشور گازهای گلخانه‌ای تولید می‌کند.
چین با اختلاف قابل‌توجهی بزرگ‌ترین تولیدکننده گازهای گلخانه‌ای در جهان است؛ اما سایر اقتصادهای بزرگ جهان در مقایسه با این کشور چه وضعیتی دارند؟
این اینفوگرافی کشورها را بر اساس سهم آن‌ها از انتشار جهانی گازهای گلخانه‌ای در سال ۲۰۲۵ رتبه‌بندی می‌کند. داده‌های آن از پایگاه اطلاعات انتشار گازهای گلخانه‌ای برای پژوهش‌های جهانی کمیسیون اروپا (EDGAR) استخراج شده‌اند. در محاسبه سهم کشورها از انتشار جهانی، انتشار ناشی از هوانوردی و کشتیرانی بین‌المللی لحاظ نشده است.
چین با انتشار نزدیک به ۱۶ میلیارد تن گازهای گلخانه‌ای در سال ۲۰۲۵، در صدر این رتبه‌بندی قرار دارد. میزان انتشار این کشور تقریباً ۲.۷ برابر آمریکاست. هند در جایگاه سوم قرار گرفته و پس از آن روسیه و اندونزی قرار دارند.
پنج کشور نخست این فهرست در مجموع مسئول انتشار نزدیک به ۵۸ درصد از گازهای گلخانه‌ای جهان هستند؛ موضوعی که نشان می‌دهد بخش بزرگی از انتشار جهانی تنها به تعداد محدودی از اقتصادهای بزرگ اختصاص دارد.
جمعیت کشورها یکی از عوامل موثر بر میزان انتشار گازهای گلخانه‌ای است، اما مصرف انرژی و فعالیت‌های صنعتی نیز نقش مهمی در این زمینه دارند. برای مثال، عربستان سعودی با وجود جمعیتی بسیار کمتر از پاکستان، گازهای گلخانه‌ای بیشتری تولید می‌کند. همچنین میزان انتشار استرالیا بیش از دو برابر بنگلادش است؛ در حالی‌که جمعیت این کشور حتی به یک‌ششم جمعیت بنگلادش هم نمی‌رسد.
این تفاوت‌ها به عواملی مانند وابستگی به سوخت‌های فسیلی، فعالیت صنایع انرژی‌بر و ترکیب منابع تامین انرژی در هر کشور مربوط می‌شوند.
ایران نیز با سهم ۲.۱ درصدی از تولید گازهای گلخانه‌ای جهان در رتبه هفتم قرار گرفته است.
با وجود سهم بالای برخی از اقتصادهای بزرگ در انتشار جهانی گازهای گلخانه‌ای، میزان انتشار در تعدادی از این کشورها نشانه‌هایی از کاهش را نشان می‌دهد. در سال ۲۰۲۵، انتشار دی‌اکسیدکربن ناشی از مصرف انرژی در چین حدود ۰.۵ درصد کاهش یافت. گسترش تولید برق از منابع تجدیدپذیر و انرژی هسته‌ای به این کاهش کمک کرده است. انتشار دی‌اکسیدکربن مرتبط با انرژی در هند نیز در سال ۲۰۲۵ کاهش یافت که رشد تولید برق تجدیدپذیر و خنک‌تر بودن شرایط آب‌وهوایی از عوامل موثر بر آن بودند.
اروپا کاهش انتشار پایدارتری را تجربه کرده است. میزان انتشار گازهای گلخانه‌ای در ایتالیا، آلمان و بریتانیا طی دهه گذشته کاهش‌هایی دورقمی داشته است. در سراسر اتحادیه اروپا نیز انتشار گازهای گلخانه‌ای از سال ۱۹۹۰ تاکنون ۴۰ درصد کاهش یافته است؛ این در حالی است که اقتصاد این اتحادیه در همین دوره بیش از ۷۰ درصد رشد کرده است.
این روندها نشان می‌دهند که کاهش انتشار گازهای گلخانه‌ای حتی در شرایط رشد اقتصادی نیز امکان‌پذیر است؛ هرچند همچنان بخش عمده انتشار جهانی در تعداد محدودی از کشورها متمرکز شده است.