پروژه TRIPP در قفقاز جنوبی به‌عنوان کریدور ترانزیتی
منتشرشده: · اقتصاد
پروژه TRIPP که توسط آمریکا مدیریت و سرمایه‌گذاری می‌شود، کریدوری چندوجهی از کشورهای قزاقستان، جمهوری آذربایجان، ارمنستان، گرجستان و ترکیه را به‌هم متصل می‌کند و می‌تواند نقش مهمی در مسیرهای ترانزیتی اوراسیا ایفا کند.
پروژه TRIPP، که به‌عنوان «جاده ترامپ» نیز شناخته می‌شود، کریدوری چندوجهی شامل اتصالات ریلی، جاده‌ای، زیرساخت‌های انرژی و فیبر نوری است که کشورهای قزاقستان، جمهوری آذربایجان، ارمنستان، گرجستان و ترکیه را به‌هم متصل می‌کند.
این پروژه در چارچوب راهبرد گسترش نفوذ آمریکا در قفقاز جنوبی دنبال می‌شود و می‌تواند معادلات ترانزیتی اوراسیا را تغییر دهد. ریشه شکل‌گیری آن به اعلامیه هفت‌ماده‌ای صلح بین نخست‌وزیر ارمنستان و رئیس‌جمهور جمهوری آذربایجان در اوت ۲۰۲۵، که توسط آمریکا در کاخ سفید میانجی‌گری شد، برمی‌گردد.
در این چارچوب، شرکت آمریکایی AECOM وارد مرحله مطالعاتی پروژه شده و امکان احیا و نوسازی حدود ۴۲ کیلومتر از خط‌آهن ارمنستان در امتداد رودخانه ارس را بررسی می‌کند. این مسیر در استان سیونیک و در مجاورت مرز ایران واقع است.
شرکت تامین مالی و توسعه بین‌المللی آمریکا (DFC) به‌عنوان نهاد اصلی سرمایه‌گذار انتخاب شده و در ۶ ژوئن ۲۰۲۶ بسته سرمایه‌گذاری قابل‌توجهی برای اجرای طرح‌های مرتبط با انرژی، فیبر نوری و زیرساخت‌های دیگر به تصویب رسید.
بودجه اولیه صندوق TRIPP+ Enterprise Fund در ژانویه ۲۰۲۶ از ۲۰۱ میلیون دلار به ۴۰۲ میلیون دلار در ژوئیه همان سال افزایش یافت. مالکیت طرح به‌صورت ۷۴ درصد سهام در اختیار نهادهای آمریکایی و ۲۶ درصد در اختیار طرف ارمنی است و مدت قرارداد ۴۹ سال تعیین شده و امکان تمدید آن برای ۵۰ سال دیگر وجود دارد.
مدیریت صندوق سرمایه‌گذاری این پروژه توسط کنستانتین سوکولوف، تاجر روسی‌الاصل آمریکایی، انجام می‌شود. او پیش از این در حوزه‌های مخابرات و معدن در ارمنستان فعالیت داشته است.
پروژه TRIPP به‌عنوان بخشی از کریدور میانی برای انتقال کالا از چین به اروپا محسوب می‌شود و اجرای آن می‌تواند نقش مسیرهای ترانزیتی عبوری از ایران و روسیه را کاهش دهد. از منظر راهبردی، این پروژه می‌تواند پیامدهای دوگانه‌ای برای روسیه داشته باشد؛ از یک‌سو، با تقویت مسیرهای جایگزین، اهمیت کریدور شمالی را کاهش می‌دهد و از سوی دیگر، حضور آمریکا را در مجاورت مرزهای روسیه تقویت می‌کند.
اگرچه هدف اصلی پروژه تسهیل انتقال کالاهای چینی به اروپا است، وابستگی چین به مسیری که آمریکا در آن نقش تعیین‌کننده‌ای دارد، می‌تواند مخاطرات ژئوپلیتیکی برای چین ایجاد کند.