آشفتگی در گارانتی لوازم خانگی
منتشرشده: · به‌روزرسانی: · اقتصاد
جهان صنعت _ گارانتی از گذشته در اذهان عمومی معادل کیفیت بالای کالا و خدمات و اعتماد به ارائه دهنده بوده اما متاسفانه این روزها این موضوع مهم با یک پدیده شوم روبرو شده که درحال آسیب‌زدن به اعتماد عمومی به ویژه در حوزه لوازم خانگی…
جهان صنعت _ گارانتی از گذشته در اذهان عمومی معادل کیفیت بالای کالا و خدمات و اعتماد به ارائه دهنده بوده اما متاسفانه این روزها این موضوع مهم با یک پدیده شوم روبرو شده که درحال آسیب‌زدن به اعتماد عمومی به ویژه در حوزه لوازم خانگی است. با توجه به اهمیت این موضوع و به مناسبت ۱۸آبان روز ملی کیفیت، نشستی با عنوان «واکاوی پیوند گارانتی و کیفیت؛ تحلیل مکانیسم‌های تخریب اعتماد عمومی» به میزبانی روابط عمومی اندیشکده حکمرانی هوشمند برگزار شد. سیدطه‌حسین مدنی، رییس اندیشکده حکمرانی هوشمند در این نشست با اشاره به وضعیت عرضه لوازم خانگی و مشکلات موجود در حوزه گارانتی این کالاها گفت: در این زمینه نوعی رهاشدگی و بی‌سامانی در بازار مشاهده می‌شود به‌طوری‌که گارانتی‌های فاقد هویت درحال گسترش هستند و این پرسش مطرح است که سامانه جامع گارانتی اکنون چه وضعیتی دارد و چرا از تب‌وتاب و توجهی که در ابتدای راه‌اندازی به آن وجود داشت کاسته شده است.
مدنی در این خصوص توضیح داد: در حال حاضر تعداد شرکت‌هایی که گارانتی‌های کاغذی ارائه می‌کنند روبه‌افزایش است. فروشگاه‌ها نیز گارانتی‌های مختلفی را با نام‌ها و عنوان‌های متفاوت به کالاها الصاق می‌کنند. از سوی دیگر کالاهایی گارانتی می‌شوند که اصالت و هویت آنها حتی ازطریق سامانه‌های مربوطه نیز قابل استعلام نیست.
رییس اندیشکده حکمرانی هوشمند خاطرنشان کرد: اگر قرار است سامانه جامع گارانتی به‌درستی فعالیت کند یکی از وظایف اصلی آن باید اطمینان از صحت گارانتی باشد. یکی از شروط اساسی برای معتبر بودن گارانتی نیز احراز اصالت کالاست. برای مثال اگر یک شرکت چینی کالایی تولید می‌کند باید آن را با نام و برند واقعی خودش عرضه کند.
نمی‌توان کالایی را با نام یک برند معتبر جهانی تولید و عرضه کرد درحالی‌که با مراجعه به وب‌سایت رسمی همان برند و جست‌وجوی محصولات آن مشخص شود که اساسا چنین کالایی در فهرست تولیدات آن شرکت وجود ندارد.
گارانتی کالاهایی‌که وجود خارجی ندارند
مدنی با بیان اینکه چنین کالایی نباید امکان دریافت گارانتی معتبر داشته باشد، گفت: هنگامی که کالایی با نام یک برند شناخته‌شده گارانتی می‌شود این تصور در ذهن مخاطب و خریدار شکل می‌گیرد که اصالت آن تایید شده و انتظار دارد کالایی که خریداری می‌کند واقعا متعلق به همان برند باشد. وی افزود: با این حال اکنون با شرکت‌هایی مواجه هستیم که گارانتی‌های کاغذی ارائه می‌کنند به این معنا که صرفا برگه‌ای روی کارتن کالا می‌چسبانند بدون آنکه هویت، اعتبار و ماهیت فعالیت شرکت ارائه‌دهنده گارانتی مشخص باشد. در برخی موارد اساسا خدمات و سرویس مشخصی پشت این گارانتی‌ها تعریف نشده است. حتی ممکن است شرکت‌هایی که نام آنها روی برچسب درج شده از توزیع و نصب چنین برچسب‌هایی روی کالاهای موجود در بازار اطلاعی نداشته باشند.
پرداخت هزینه بابت گارانتی‌های خیالی
رییس اندیشکده حکمرانی هوشمند ادامه داد: از سوی دیگر ممکن است خریدار در قبال همین برچسب‌هایی که ارزش آنها چندهزارتومان بوده چندمیلیون‌تومان هزینه اضافی پرداخت کند. نگران‌کننده‌تر آن است که کالاهای تقلبی و فاقد هویت نیز برچسب گارانتی دریافت می‌کنند. مجموعه این اتفاقات موجب سلب اعتماد مردم از بازار می‌شود. وی خاطرنشان کرد: حتی مواردی وجود دارد که برخی شرکت‌های رسمی ارائه‌دهنده خدمات گارانتی و خدمات پس از فروش، کالاهایی را با نام برندهای معتبر گارانتی کردند که با بررسی دقیق مشخص می‌شود اساسا چنین محصولاتی در سبد تولیدات آن برند وجود خارجی ندارند. برای مثال، ممکن است محصولی با نام برند AEG در بازار عرضه شود که در ظاهر یک بخارگر ایستاده مجهز به میز است اما با بررسی محصولات این برند مشخص شود که چنین کالایی در میان تولیدات آن وجود ندارد. این موضوع را می‌توان حتی با یک جست‌وجوی ساده در وب‌سایت رسمی شرکت یا فروشگاه‌ها و وب‌سایت‌های بین‌المللی مانند آمازون بررسی کرد.رییس اندیشکده حکمرانی هوشمند گفت: با وجود این، ممکن است کارتن‌های چاپ‌شده این محصولات در بازار موجود باشند و کالا در مراکز فروش ازجمله محدوده امین‌حضور تهران عرضه شود. حتی ممکن است شرکت‌های رسمی ارائه‌دهنده خدمات گارانتی نیز همین کالاها را گارانتی کنند. این میزان از بی‌سامانی بی‌اعتمادی شدیدی در خریدار ایجاد می‌کند و به همین دلیل نگران‌کننده است.
وی در ادامه تصریح کرد: برخی برندهای ناشناخته چینی ممکن است کالاهایی تولید کنند و با استفاده از تغییر برند یا درج نام و نشان تجاری معتبر روی محصول و بسته‌بندی آن کالا را وارد بازار کنند. این مجموعه اقدامات می‌تواند زمینه کسب سودهای هنگفت را فراهم کند به‌گونه‌ای که در برخی موارد هزینه‌ای تا سه برابر قیمت تمام‌شده کالا از مشتری دریافت شود. مدنی اظهار کرد: چنین اقدامی مصداق فریبکاری و غش در معامله است و باید با آن برخورد شود. حاکمیت باید برای این وضعیت تدبیری بیندیشد. وقتی کالایی اساسا وجود خارجی ندارد چگونه یک شرکت رسمی می‌تواند آن را بیمه کند یا برای آن گارانتی صادر کند؟ چنین شرکتی دقیقا چه چیزی را گارانتی می‌کند؟ متاسفانه گاهی همین گارانتی به عاملی برای تایید ذهنی کالا و اطمینان بیشتر خریدار تبدیل می‌شود درحالی‌که ممکن است اصالت محصول محل تردید باشد.
عرضه کالاهای تقلبی با نام برندهای کره‌ای
مدنی در ادامه به فروش محصولات تقلبی با نام برندهای معتبر کره‌ای اشاره و تصریح کرد: در گذشته زمانی که برخی کالاهای کره‌ای به‌صورت قاچاق وارد بازار می‌شد و قاچاق‌بودن آنها محرز بود شاهد عرضه این محصولات با قیمت‌های بالا بودیم. اکنون شرایط به شکلی تغییر کرده که علاوه بر کالاهای قاچاق برخی از این برندها نیز به‌صورت رسمی وارد کشور می‌شوند. با این حال قیمت بعضی از محصولات حتی با قیمت جهانی آنها تفاوت زیادی دارد و در برخی موارد قیمت عرضه‌شده به حدود دو برابر قیمت جهانی می‌رسد اما چالش مهم‌تر وجود یخچال فریزرهایی با نام برندهای ال‌جی و سامسونگ در بازار بوده که با بررسی مدل و کد محصول در وب‌سایت‌های رسمی این شرکت‌ها مشخص می‌شود چنین محصولی با آن مشخصات اساسا تولید نشده است. این موضوع را می‌توان از طریق بررسی وب‌سایت‌های جهانی و منطقه‌ای این شرکت‌ها ازجمله وب‌سایت‌های مربوط به بازار خلیج فارس، آسیای میانه، غرب آسیا و شمال آفریقا پیگیری کرد. در چنین بررسی‌هایی ممکن است مشخص شود که مدل یا کد کالای موردنظر در هیچ‌یک از فهرست‌های رسمی تولیدات این شرکت‌ها وجود ندارد.
ضرورت تکمیل و اجرای موثر سامانه جامع انبارها
مدنی اظهار کرد: در حوزه انبارها سامانه جامع انبارها نیز از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. براساس منطق فعالیت این سامانه باید مشخص باشد که هر کالا در کدام انبار ثبت شده و از چه مبدایی به کدام انبار یا مقصد منتقل می‌شود بنابراین مسیر جابه‌جایی کالا باید قابلیت رهگیری داشته باشد. این مساله صرفا به قاچاق محدود نمی‌شود و موضوع احتکار را نیز در بر می‌گیرد. برای مثال ممکن است کشور در مقطعی با کمبود ذرت یا گندم مواجه شود. در چنین شرایطی باید امکان شناسایی محل نگهداری این کالاها وجود داشته باشد تا بتوان از احتکار و پنهان‌سازی ذخایر جلوگیری کرد.
وی با بیان اینکه رهگیری دقیق کالاها و مشخص بودن محل نگهداری آنها می‌تواند به مدیریت بهتر منابع و جلوگیری از ایجاد کمبودهای مصنوعی کمک کند، افزود: این ضرورت درباره کالاهای قاچاق نیز صدق می‌کند. همانطورکه پیش‌تر اشاره شد، نباید شرایطی وجود داشته باشد که یک انبار برای مدت طولانی به محلی امن برای نگهداری کالاهای قاچاق تبدیل شود و درنهایت پس از شناسایی آن هزاران‌قلم کالای قاچاق در آن کشف شود.رییس اندیشکده حکمرانی هوشمند توضیح داد: این مساله حتی درباره خودروهای لوکس و بسیار گران‌قیمت نیز مطرح است. ممکن است خودروهایی با ارزش بالا به‌صورت قاچاق وارد کشور و در انبارهایی نگهداری شده بدون آنکه در زمان مناسب شناسایی شوند. یکی از شیوه‌هایی که می‌تواند زمینه عرضه خودروهای قاچاق را فراهم کند، استفاده از روش‌هایی مانند اورهال‌کردن یا بازسازی خودروها و سوءاستفاده از پلاک و مدارک خودروهای موجود است.