تغییرات در AGOA: حذف آفریقای جنوبی و رواندا از برنامه و پیامدهای آن
منتشرشده: · اقتصاد

دولت آمریکا در نوامبر ۲۰۲۳ اعلام کرد که آفریقای جنوبی و رواندا از برنامه AGOA حذف خواهند شد. این تصمیم نشان میدهد که کشورهای آفریقایی در معرض تغییرات سریع سیاستهای تجاری آمریکا هستند.
در ۲ سپتامبر ۲۰۲۳، رئیسجمهور آمریکا، دونالد ترامپ، قانون تمدید AGOA را تا پایان ۲۰۲۸ امضا کرد. دو ماه بعد، در ۲ نوامبر، اعلام شد که آفریقای جنوبی و رواندا از این برنامه در تاریخ ۱ ژانویه ۲۰۲۷ حذف خواهند شد.
AGOA، قانون تجاری ایالات متحده است که در ۱۸ مه ۲۰۰۰ تصویب شد و ۳۳ کشور سابساحلی آفریقا را برای صادرات بدون تعرفه به بازار آمریکا مجاز میکرد. این قانون به عنوان ابزاری برای رشد اقتصادی و اصلاحات سیاسی معرفی شد.
در ابتدا، AGOA بیش از ۳۰۰ هزار شغل مستقیم و ۱.۳ میلیون شغل غیرمستقیم در آفریقا ایجاد کرد. گزارش ۲۰۲۴ از نماینده تجارت آمریکا نشان داد که تجارت کالاهای دوطرفه بین آمریکا و آفریقا در سال ۲۰۲۳ به ۴۷.۵ میلیارد دلار رسید، که ۹.۷ میلیارد دلار از آن تحت AGOA و سیستم ترجیحی عمومی (GSP) بود.
با این حال، دادههای اخیر نشان میدهد که ارزش واردات تحت AGOA در حال کاهش است؛ گزارش سرویس تحقیق کنگرهای نشان داد که واردات ۷.۹ میلیارد دلار در ۲۰۲۴ به ۵ میلیارد دلار در ۲۰۲۵ کاهش یافت. همچنین، سهم واردات از آفریقا که از AGOA و GSP بهرهمند میشود، از بیش از ۸۰ درصد در ۲۰۰۸ به ۲۴.۷ درصد در ۲۰۲۱ افت کرده است.
افریقای جنوبی بیشترین بهرهبردار از AGOA بوده و صادرات آن به آمریکا میلیاردها دلار سالانه دارد، در حالی که سایر کشورهای موهل کمتر از این مزایا بهرهمند میشوند.
چون برنامه AGOA توسط آمریکا به صورت یکطرفه اداره میشود، این کشور میتواند هر کشور موهل را بر اساس معیارهای خود، از جمله اصلاحات بازار، حقوق بشر و استانداردهای کار، حذف یا بازگرداند.
حذف آفریقای جنوبی و رواندا نمونهای واضح از این قدرت است؛ هر دو کشور سیاستهایی داشتند که با منافع آمریکا در تضاد بود. آفریقای جنوبی روابط اقتصادی و سیاسی خود را با چین و روسیه تقویت کرده بود، در حالی که رواندا بهدلیل حمایت ادعا شده از گروه M23 در جمهوری دموکراتیک کنگو، در تضاد با منافع آمریکا در منطقه مواد معدنی مهم قرار داشت.
از دست دادن دسترسی به AGOA باعث افزایش تعرفههای گمرکی ۱۵ تا ۲۰ درصد برای برخی محصولات میشود و برای صادرکنندگان آفریقایی خطرناک است. این نوسانات کوتاهمدت، ایجاد پایه صنعتی پایدار در آفریقا را دشوار میکند و اجرای سریعتر توافق آزاد تجارت قارهای آفریقا (AfCFTA) را ضروری میسازد.