ترشه، میوهٔ گلابی بومی کاشان؛ در خطر انقراض و کمبود بازار
میوهٔ ترشه، بومی و قدیمی کاشان، بهدلیل کاهش درختان و نبود بازار فروش، در معرض انقراض قرار دارد. در این مقاله به ویژگیهای خاص آن و چالشهای کشت و فروش پرداخته میشود.
نکات کلیدی
- میوهٔ ترشه در کاشان بهدلیل کاهش درختان و نبود بازار فروش در معرض انقراض قرار دارد.
- این میوه از نظر اندازه کوچکتر و طعم ترش و آلوچند است و در گذشته برای مصرف شخصی برداشت میشد.
- کاهش اندازه و کمبود بازار باعث عدم انگیزه کشاورزان برای کشت ترشه شده و هدف معرفی آن، ایجاد بازار فروش و تنوع کشاورزی است.
میوهٔ ترشه، بومی و قدیمی در مناطقی از کاشان است که کمتر شناخته شده و با وجود طعم خاص و ویژگیهای منحصربهفرد بهتدریج از چرخه تولید و مصرف خارج میشود.
در گذشته در باغهای منطقه قهرود و جوینان کشت میشد، اما کاهش تعداد درختان و نبود بازار فروش موجب شده است تولید آن بهشدت کاهش یابد.
دهیار روستای قُهرود میگوید که درختان ترشه در حال خشک شدن هستند و از درختان زنده فقط یکی دو شاخه باقی مانده است؛ بنابراین میوه در معرض انقراض است.
میثم میرزایی اشاره میکند که حتی در فصل برداشت دسترسی به این میوه بسیار دشوار است و میزان تولید آن بهاندازهای کاهش یافته که در دو روستای قهرود و جوینان رویهم ۲۰۰ کیلوگرم پیدا کردن آن شبهمستحیل است.
ترشه از نظر ظاهری شبیه گلابی است اما اندازه بسیار کوچکتر و دارای آب فراوانی است که هنگام خوردن آب آن از گوشه لب جاری میشود. طعم آن ترش و خاص است و میتوان آن را به آلو تشبیه کرد.
در گذشته ترشه جزو میوههای پرمصرف و بازارپسند نبوده است؛ خانوادههایی که درخت آن را در باغ یا حیاط خانه داشتند، محصول را برای مصرف شخصی برداشت میکردند و زمان رسیدن آن باعث عدم عرضه گسترده در بازارهای محلی میشد.
کاهش اندازه این میوهها باعث شده کشاورزان برای توسعه کشت آن انگیزه چندانی نداشته باشند؛ در بازار مصرف، میوههای درشتتر معمولاً استقبال بیشتری مییابند.
هدف اصلی معرفی ترشه در مرحله نخست، شناساندن این محصول بومی به مردم است؛ در منطقه قهرود، جوینان و بخش قمصر، بهجز گل محمدی، بخش عمده محصولات کشاورزی به آلوچه یا گوجهسبز اختصاص دارد.
دهیار روستای قُهرود میگوید که هدف آنها خروج کشاورزان از تکمحصولی بودن و هدایت آنها به سمت تولید محصولات متنوعتری مانند گلابی، هلو، گیلاس و دیگر میوههای سازگار با منطقه است؛ در این میان، ترشه و دیگر میوههای بومی نیز میتوانند مورد توجه قرار گیرند، البته به شرط ایجاد بازار فروش مناسب.